Nieuws - 5 september 2017

Mager praatje bij opening jubeljaar (fotoserie & soundbites)

tekst:
Roelof Kleis

De opening van het 100-ste academische WUR-jaar stond in het teken van optimisme. Gastspreker Matt Ridley kwam niet verder dan een opsomming van losse feiten.

© Guy Ackermans

De grote collegezaal in Orion zit maandagmiddag tjokvol. Tot op het laatste moment moeten bezoekers die zich niet hebben aangemeld nog in allerijl van een badge worden voorzien. Die drukte heeft alles te maken met de aangetrokken gastspreker Matt Ridley, de zelfbenoemde ‘rationele optimist’ en bestrijder van doemdenkerij inzake de toestand in de wereld.

Spanning
De komst van Ridley leidde ruim een week geleden tot protest bij een deel van de hoogleraren. Een klein groepje studenten doet het op de dag zelf dunnetjes over. Met spandoeken en slogans wordt Ridley weggezet als kolenambassadeur (er staat een mijn op diens landgoed) en vijand van de duurzame samenleving (hij is mordicus tegen subsidies voor het gebruik van biobrandstoffen). Kortom, de lezing van Ridley wordt met spanning tegemoet gezien.

ridleyspeech2.jpg

Die speech zelf valt vervolgens enigszins tegen. Ridley, auteur van onder andere The Rational Optimist, belooft zijn gehoor een aantal redenen voor optimisme over het milieu. Het gaat veel beter met de wereld dan gedacht, is de centrale stelling van Ridley. Sterker nog, we zullen de wereld beter achter laten aan onze kinderen dan we hem zelf hebben aangetroffen. Met een schoner milieu, meer welvaart, minder armoede, minder ziekte etc.

Wat volgt is een opsomming van opbeurende feiten en grafieken over onderwerpen als de wereldwijde armoede, olievervuiling, ontbossing, voedselproductie, wildlife, biodiversiteit, natuurlijke hulpbronnen en klimaatverandering. Het patroon is daarbij steeds hetzelfde: negatieve voorspellingen uit het verleden zijn niet of maar ten dele uitgekomen. Het gaat (gelukkig) veel beter met ons en de wereld dan we denken.

Voorspellingen
Die voorspellingen komen vooral uit de jaren zeventig van de vorige eeuw, een decennium dat bol stond van doemdenkerij. Ridley was toen zelf student. Het is evenwel, volgens Ridley, allemaal reuze meegevallen met alle voorspelde narigheid. Hij baseert daarop zijn optimisme, dat het ook in de toekomst allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Klimaatverandering bijvoorbeeld bestaat, maar is niet gevaarlijk. Integendeel, meer CO2 zorgt volgens Ridley voor een groenere wereld.

Opening Academic Year 2017

En het klopt dat we links en rechts wat soorten verliezen, maar dat komt volgens Ridley niet door klimaatverandering. Het zijn volgens hem de invasieve exoten die inheemse soorten verdringen. En wat dat verlies betreft: wie weet, is de wetenschap over een jaar of 30-40 zover dat we uitgestorven soorten tot leven kunnen wekken. Maar dat is een speculatie, vertelt hij er eerlijk bij.

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Aanstekelijk
Het optimisme van Ridley is best aanstekelijk, is de veelgehoorde mening na afloop. Maar de opsomming heeft ook veel weg van cherry picking. Een vrolijk tegengeluid,
maar nogal kortzichtig en eenzijdig. Optimisme dat schreeuwt om tegenwicht, zoals de protesterende hoogleraren graag hadden gezien. Wat Ridley bovendien nalaat is een verbinding te leggen tussen de rol en functie van de wetenschap en de door hem geconstateerde en voorspelde vooruitgang.

En zo is na de opsomming de lezing plotseling afgelopen. De door de criticasters gewenste discussie komt er overigens nog wel. Op een later tijdstip en zonder Matt Ridley.