Wetenschap - 1 januari 1970

Maatschappelijke acceptatie essentieel voor varkenshouderij

Maatschappelijke acceptatie essentieel voor varkenshouderij

Maatschappelijke acceptatie essentieel voor varkenshouderij

De maatschappij accepteert de varkenshouderij pas weer als deze voldoet aan de maatschappelijke eisen op het gebied van dierenwelzijn, milieu en stank. Aldus de Verklaring van Wageningen, die vorige week vrijdag is ondertekend door Wageningen UR en diverse belanghebbenden uit de sector, zoals varkenshouders, de Dierenbescherming en het ministerie van Landbouw


Met deze verklaring is een nieuw tijdperk aangebroken voor Wageningen UR. Dat wil zich nadrukkelijk naar voren schuiven als het kenniscentrum dat in staat is vanuit een wetenschappelijk kader oplossingen of denkrichtingen aan te bieden om maatschappelijke problemen aan te pakken. De manier om dit te doen heet in de wandelgang al de toverformule

Acht wetenschappers uit verschillende disciplines binnen Wageningen UR hebben de koppen bij elkaar gestoken en de randen van de wetenschap opgezocht om tegen elkaars disciplines aan te komen, aldus projectleider Peter Smeets van het Staring Centrum. Rondom deze acht - de Denktank Varkenshouderij - zat nog een schil van 22 wetenschappers en adviseurs als klankbordgroep. Dit resulteerde binnen acht maanden in het rapport Mythen en sagen rond de varkenshouderij

Het rapport stelt zes mythes aan de kaak die volgens de onderzoekers vernieuwing in de varkenshouderij tegenhouden. Volgens de onderzoekers is het onzin te veronderstellen dat het mestprobleem alleen te beheersen is door het aantal varkens aan banden te leggen. Ook denken ze dat de consument best bereid is te betalen voor diervriendelijk varkensvlees, als het maar volop verkrijgbaar en herkenbaar is. Verder zijn ze ervan overtuigd dat kijken in de stal het imago van de varkenshouderij niet verbetert maar eerder verslechtert. Dat verandert pas als de dieren ook werkelijk goed behandeld worden

Belanghebbende partijen als de Dierenbescherming, Natuur en Milieu en het ministerie hebben weliswaar de Verklaring van Wageningen ondertekend, maar dat wil niet zeggen dat ze het volledig eens zijn met het rapport. Zo is het rapport fel tegen het instellen van varkensrechten om het mestprobleem aan te pakken. Het stelt dat varkenshouders hun geld en energie zullen steken in het benutten van mazen in de wet en in investeringen in productierechten, in plaats van in welzijns- of milieuvriendelijke stallen. Quotering is een stoplap: een brevet van beleidsmatig onvermogen, schrijft de denktank. Chris Kalden van LNV: Mijn handtekening onder de verklaring betekent niet zozeer dat ik het eens ben met elk zinnetje. Ik neem ook geen afstand van het gevoerde beleid. Wel betekent het dat ik het gedachtegoed van Wageningen medeleider zal laten zijn van discussies.

Voor ondertekenaar Theo Vogelzang van Natuur en Milieu geldt hetzelfde. Ook hij is het niet eens met alle stellingen. De oplossing is toch nog wat technocratisch. Ik vraag me af of opschaling van de sector in varkensflats op industrieterreinen goed is om de license to produce terug te krijgen. Wel vindt hij het erg belangrijk om met de veranderingsgezinde sector meer druk uit te oefenen op het grootwinkelbedrijf. Dat kan met een hogere prijs voor het product veranderingen bespoedigen

Onder de Verklaring van Wageningen ontbreken een paar opvallende handtekeningen. De vakgroep varkenshouderij van LTO Nederland, de slachterijen en het Productschap Vee, Vlees en Eieren (PVE) wilden niet tekenen. Voor LTO en voor de slachterijen kwam de ondertekening iets te vroeg. Cees Veerman, voorzitter van de raad van bestuur van Wageningen UR, heeft wel contact met ze gehad en verwacht dat ze binnen een paar weken zover zijn. Ze zijn in de eigen organisatie al bezig met de herstructurering en willen daar niet op vooruit lopen. Voor het PVE geldt een ander verhaal. Voorzitter Rob Tazelaar vindt het rapport Wageningen onwaardig. Het hoort thuis in de prullenbak. Veerman maakt zich daar niet druk om. Ook zonder het PVE lukt het om voor 15 mei concrete acties te ondernemen die bijdragen aan de veranderingen van de varkenshouderij. Voor 15 oktober zullen de ondertekenaars daarover publiekelijk verantwoording afleggen, zo belooft de verklaring

Denktank

Samenstelling van de denktank: dr ir Go Backus (LEI-DLO), dr Jan Blom (LEI-DLO), dr ir Jaap Frouws (LUW), ir Sipke Hiemstra (ID-DLO), dr ir Suzan Horst (LUW), drs Peter Smeets (SC), ir Marcel Weijermans (SC), drs Marlies Ypema (LEI-DLO)

Dienstbaar aan maatschappelijk probleem

Wageningen UR moet dienstbaar zijn aan een maatschappelijk probleem, zo kenschetst prof. dr Cees Veerman, voorzitter van de raad van bestuur van Wageningen UR, de nieuwe rol van het kenniscentrum. Hij geeft toe dat het onderzoek over de varkenshouderij wel wat laat komt. Vorig jaar zijn de kaarten grotendeels al geschud, met de besluitvorming over het instellen van varkensrechten met daarbij een korting voor de varkenshouders, de reconstructiewet die de varkensgebieden moet gaan clusteren en het Varkensbesluit dat een geleidelijke verbetering van het welzijn van varkens beoogt. Maar twee jaar geleden was Wageningen UR er nog niet. Toen was participeren in de maatschappelijke discussie, voorzichtig gezegd, niet in de mode.

De denktank kwam voor dit project bij elkaar op verzoek van het ministerie van Landbouw. Wageningen UR vindt het echter zo belangrijk in het middelpunt van het maatschappelijke debat te staan, dat het dit soort exercities vaker wil doen. Desnoods met alleen eigen geld. Het varkensrapport heeft zo'n driekwart miljoen gulden gekost. De volgende sector die Veerman op deze manier wil aanpakken is de rundveehouderij. Het is namelijk de vraag of die in de huidige vorm kan voldoen aan de Europese nitraatrichtlijn. L.N., foto G.A

Re:ageer