Wetenschap - 14 mei 2009

MEER MUGGEN – MAAR NIET PER SE IN DE SLAAPKAMER

De klimaatverandering brengt steeds meer stekende insecten naar Nederland. De risico’s die dat met zich meebrengt, zijn nog onbekend. Maar die mug in je slaapkamer heb je zelf in de hand, stelt Piet Verdonschot, zoetwaterecoloog bij Alterra.

Verrassend weinig is bekend over de effecten van klimaatverandering op de verspreiding en risico’s van stekende insecten zoals steekmuggen en knutten. Het ministerie van LNV gaf opdracht voor verkennend onderzoek, waarover Verdonschot deze week een rapport publiceerde. ‘Er is veel meer kennis nodig om risico’s van de toenemende aantallen en soorten stekende insecten goed in te schatten’, stelt hij daarin. ‘Vast staat wel dat we rekening moeten houden met grotere aantallen en nieuwe soorten stekende insecten die uit het zuiden binnenkomen, als de aarde verder opwarmt’ stelt Verdonschot. ‘Het is slechts een kwestie van tijd voordat andere soorten, zoals de uit Azië afkomstige tijgermug zich in ons land vestigen.’
Omdat exotische insecten nogal eens ziekten bij zich dragen, zoals het bekende West-Nijlvvirus, is meer onderzoek nodig naar de ecologie van de ziekteverspreider om de risico’s beter te kunnen inschatten. Verdonschot wijst op grote leemten in kennis. Zelfs van onze inheemse steekbeesten weten we weinig. ‘Knutten dragen blauwtong over, maar we weten niet eens hoeveel soorten knutten er nu eigenlijk zijn. LNV wil weten wat er moet gebeuren als we onverhoopt meer steekmuggen en knutten krijgen, en wil toe naar een risicomanagementsysteem.’ Ecologen werken sinds kort samen met medici om mogelijke problemen in de toekomst effectiever te kunnen aanpakken.
Dat neemt niet weg dat mensen thuis heel veel kunnen doen om de risico’s te verminderen. Want een mug in je slaapkamer is erger dan duizend in een natuurgebied. Maar juist die ene mug heb je vaak aan jezelf te danken, stelt Verdonschot. ‘Het risico van stekende insecten kun je vaak zelf minimaliseren door goed watermanagement rond je huis. Voorkom dat muggen stilstaand water, zoals in je regenton, gebruiken om zich voort te planten. Muggen vliegen niet ver en de dieren die je in de slaapkamer vindt zijn dan ook hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit de regenton, een verstopte dakgoot waar water in blijft staan, of dat emmertje met een laagje water achter de schuur. Met driehonderd eieren per vrouwtje heb je al snel een muggenplaag rond je huis als je geen goed watermanagement voert.’
Tegelijk met de opwarming van Nederland lopen er talloze vernattingsprojecten, vaak in samenhang met natuurontwikkeling. Dit kan de muggen in de kaart spelen, omdat zij goed gebruikmaken van een dynamisch milieu met tijdelijk water waarin de vrouwtjes hun eieren leggen. Dit is volgens Verdonschot echter geen ¬reden om natuurontwikkeling te stoppen. ‘Door goed waterbeheer kun je voorkomen dat muggen zich in die vernatte gebieden thuis voelen’ zegt hij. ‘Door water permanent te maken krijg je plaats voor rovers, die de muggenlarven effectief opruimen.’ Een andere oplossing voor potentiële muggenproblemen is volgens hem het maken van barrières van korte vegetatie. Muggen hebben een hekel aan wind, die in korte vegetatie veel meer vrij spel heeft. De barrière voorkomt migratie van de stekers naar bijvoorbeeld een nabijgelegen woonwijk.

Re:ageer