Wetenschap - 28 mei 2009

MEDITERRAAN DIEET IS EIGENLIJK OVERAL GOED VOOR

Het mediterrane dieet staat al in een goed daglicht, en promovendus Marieke Bos brengt nog meer goed nieuws. Mensen met een mediterraan voedingspatroon lopen minder kans op het metabool syndroom, een stofwisselingsaandoening die tot hart- en vaatziekten en diabetes kan leiden. Dat concludeert zij in haar proefschrift.

‘Al in de jaren negentig kwam metabool syndroom bij zo’n veertien procent van de volwassenen beneden de zestig voor. Dat zijn meer dan een miljoen mensen’, vertelt Bos. ‘Dat aantal ligt nu waarschijnlijk nog hoger omdat het aantal mensen met overgewicht dramatisch is toegenomen.’
De ziekte kenmerkt zich door vijf risicofactoren: een laag gehalte goed cholesterol (HDL) in het bloed, een hoog gehalte aan triglyceriden (vet) en glucose in het bloed, een hoge bloeddruk en overgewicht. Deze risicofactoren zijn gerelateerd aan levensstijl: te weinig beweging en ongezonde voeding. Bos keek naar het effect van voeding op de risicofactoren die uiteindelijk metabool syndroom veroorzaken. Het mediterrane dieet, dat veel olijfolie, groente, fruit, peulvruchten, vis en volkorenproducten bevat en juist weinig vlees en melkproducten, had haar speciale belangstelling.
De promovenda analyseerde een groep van twaalfhonderd ouderen in Europa. ‘We vonden sterke aanwijzingen dat mediterrane voeding gezonder was. Dit bleek uit een hoger gehalte goed cholesterol en minder triglyceriden in het bloed bij mensen die mediterraan aten. Ook kwam in deze groep minder metabool syndroom voor’, legt Bos uit.
In een experimentele vervolgstudie vergeleek Bos drie groepen die elk een ander dieet volgden: West-Europese voeding, West-Europese voeding met veel olijfolie en mediterrane voeding. ‘Met deze proefopzet kun je zien of eventuele verschillen zijn toe te schrijven aan alleen olijfolie of dat het hele mediterrane dieet van belang is.’
De positieve effecten van mediterrane voeding, maar ook van het westerse dieet met olijfolie mochten er zijn. Bos: ‘Bij zowel de groep met extra olijfolie als de groep die mediterraan at waren de gehaltes slecht cholesterol - het LDL - en triglyceriden in het bloed verlaagd. Daarnaast was het gehalte HDL in de groep met een mediterraan dieet verhoogd, wat een extra gezondheidseffect oplevert.’
Sporten is volgens Bos ook enorm belangrijk voor een gezond lijf, maar wie daar geen zin in heeft kan de gezondheid dus oppeppen door mediterraan te gaan eten.
Bos’ onderzoek is medegefinancierd door de Hartstichting. / Hans Wolkers

Marieke Bos promoveerde op 27 mei bij prof. Lisette de Groot, bijzonder hoogleraar Voedingsfysiologie, en prof. Edith Feskens, persoonlijk hoogleraar Voeding en epidemiologie.

Re:ageer