Wetenschap - 28 april 2011

Luchtwasser vangt ook ziektekiemen

Luchtwassers verminderen niet alleen de ammoniakemissie van veestallen, ontdekte Yang Zhao tijdens zijn promotieonderzoek. Ze vangen ook fijnstof en ziektekiemen weg. Alleen, dat doen ze nog niet goed genoeg.

De lucht in varkens- en kippenstallen zit barstensvol bacteriën en stof, afkomstig van droge mest, voer, strooisel, en huid en haar van de dieren. Zhao trachtte met gangbare analyseapparatuur het stof in stallucht te bemonsteren, maar door de hoge concentraties grove stof raakte de voorafscheider overbeladen. Door deze te vervangen door een cycloon, kon Zhao wel goed meten.
Zhao mat de concentraties bacteriën, stof en ammoniak in de stallucht voor en nadat de lucht werd gereinigd met drie verschillende luchtwassers. Daaruit bleek dat de luchtwassers niet alleen 70 tot 100 procent van de ammoniak wegvingen, maar ook 46 tot 85 procent van het aantal bacteriën en 50 tot 90 procent van het fijnstof. De gecombineerde luchtwasser, met drie opeenvolgende reinigingsstappen, was het meest succesvol.
De bevindingen van Zhoa zijn van belang omdat het fijnstof in de stallucht kan dienen als drager van ziektekiemen, legt dieronderzoeker Andre Aarnink uit: ‘De verspreiding van Q-koorts gaat vermoedelijk via de lucht. En recent onderzoek in de Verenigde Staten toont aan dat het PRRS virus (‘abortus blauw’) bij varkens via de lucht verspreid kan worden.’ Toch is er nog weinig bekend van de transmissie van ziektekiemen via de lucht, zegt Aarnink. ‘Het meten van kiemen in de lucht is lastig.’ Om die reden is er nu geen wetgeving om de verspreiding van ziekten via de lucht te voorkomen, terwijl er wel regels zijn voor mensen, dieren en auto’s van en naar een besmet bedrijf.
De huidige luchtwassers zijn wel geschikt voor stofreductie, maar nog niet om de verspreiding van ziektes tegen te gaan. ‘Een stofreductie van 70 procent is al behoorlijk wat’, zegt Aarnink, ‘maar ziektekiemen kunnen in hoge concentraties voorkomen in stallen – is een reductie van 90 procent dan genoeg? Bij besmettelijke dierziekten wil je naar 100 procent.’ Met de kennis die Zhao heeft opgedaan kunnen producenten van luchtwassers nu nog betere apparatuur maken, meent Aarnink, zodat er meer ziektekiemen worden weggevangen. ‘Er zijn al technieken die een goede reductie van fijnstof en ziektekiemen geven, maar die worden nu alleen nog gebruikt in kantoorgebouwen. De vertaling naar veestallen is nog niet gemaakt.’
Zhao Yang promoveerde op 20 april bij Mart de Jong, hoogleraar Kwantitatieve veterinaire epidemiologie en Peter Groot Koerkamp, hoogleraar Agrarische bedrijfstechnologie.

Re:ageer