Wetenschap - 1 januari 1970

Liaan lijkt meer op toendraplant dan gedacht

Hoogleraar tropische bosecologie prof. Frans Bongers is verrast door de uitkomst van een grootscheepse planteninventarisatie die alle continenten bestrijkt. De lianen die hij zo goed kent uit tropisch Afrika en Zuid-Amerika, volgen dezelfde wetten voor bladvorming als een plant in de toendra of op de Veluwe in Nederland, of waar dan ook ter wereld. Op 22 april werd over het onderzoek bericht in het tijdschrift Nature.

Het internationale team van onderzoekers verzamelde meer dan 2500 verschillende plantensoorten, uit 219 families die waren verzameld op 175 plekken in de wereld. De verzameling is tien maal groter dan in eerdere studies en dekt alle begroeide continenten. Co-auteur Bongers leverde onder meer data van 78 plantensoorten in Mexicaans regenbos, nog van zijn promotieonderzoek in de jaren tachtig.
De onderzoekers konden door statistische analyse van deze gigantische verzameling een algemeen geldende systematiek bepalen waarmee aardse planten hun blad vormen. Op basis van de jaarlijkse regenval en gemiddelde temperatuur kunnen de onderzoekers in principe alle bladtypen verklaren. Het gaat er onder meer om of planten investeren in bijvoorbeeld 'dure' antivraatstoffen of juist niet, hoe snel de bladeren kunnen fotosynthetiseren, hoe snel ze groeien, hoe stevig de bladeren zijn, en hoe lang ze leven.
Bongers: ,,Met de economische wetten die we nu kennen voor de bladeren, kunnen we heel veel voorspellingen doen, bijvoorbeeld hoe bladeren veranderen indien het klimaat verandert, dus voor modelvorming over effecten van klimaatsverandering op planten en plantstrategieën. Ook in de landbouw zijn die wetten van groot belang, bijvoorbeeld in verband met de investeringen van planten in afweerstoffen.''
Bongers onderzoekt samen met onderzoeker dr Lourens Poorter en enkele Wageningse studenten momenteel de bladkenmerken van planten in Bolivia, vooral bomen en struiken, en de verschillen tussen droog en nat tropisch bos. In tropisch China gaat een Chinese PhD-er uit het team van Bongers dit jaar bladkenmerken van bomen en lianen onderzoeken. ,,We zijn geïnteresseerd in de verschillende strategieën die soorten hebben. Welke soorten doen wat, hoe is dat gerelateerd aan hun groeivorm, hoe reageren ze op veranderingen, en waarom.'' | H.B.

Re:ageer