Student - 18 april 2016

‘Leenstelsel treft vooral kwetsbare groepen’

tekst:
Rob Ramaker

De invoering van het sociaal leenstelsel schrikt vooral studenten uit kwetsbare groepen af. Dit meldt website ScienceGuide op basis van een nog vertrouwelijk concept-rapport.

Zorgen over de effecten van het leenstelsel op de toegankelijkheid van het hoger onderwijs zijn lange tijd weggewuifd. In juni 2014 kapittelde minister Bussemaker op haar persoonlijke blog het CDA en de SP nog vanwege hun ‘spookverhalen en bangmakerij’ op dit vlak. Het rapport bevestigt volgens ScienceGuide de ontwikkeling in grote lijnen: ‘De monitoring laat zien dat jongeren uit gezinnen met lage inkomens, eerste generatiestudenten, niet-westerse allochtonen en kinderen uit kwetsbare milieus de grootste daling vertonen bij de instroom naar het hoger onderwijs.’

Al eerder werd bekend dat het hoger onderwijs in het eerste jaar na de invoer van het leenstelsel minder eerstejaars trekt, vooral in het hbo. Minister Bussemaker zei te verwachten dat de maatregel voor een ‘een tijdelijk dipje’ zou zorgen, en wilde op nader onderzoek wachten.

Zorgen over de effecten van het leenstelsel op de toegankelijkheid van het hoger onderwijs zijn lange tijd weggewuifd.

Door de invoering van het leenstelsel krijgen studenten per 1 september 2015 niet langer een basisbeurs van circa 290 euro per maand. Voor studenten met minder kapitaalkrachtige ouders blijft wel een aanvullende beurs bestaan. De jaarlijkse besparing van maximaal 1 miljard moet grotendeels ten goede komen aan het onderwijs. Bijvoorbeeld in de vorm van vierduizend extra docenten.

De uitgelekte conclusies komen op een gevoelig moment. In het vorige week verschenen rapport Staat van het Onderwijs sprak de Inspectie van Onderwijs haar zorg uit over de groeiende kansenongelijkheid. Kinderen van hoogopgeleide, welgestelde ouders komen vaker in het hoger onderwijs terecht dan minder bevoorrechte kinderen. Een conclusie die voor veel politieke ophef zorgde.

Het conceptrapport zorgt dan ook al voor veel ongemak bij voorstanders van het leenstelsel, constateert ScienceGuide. Het document van 193 pagina’s zou al enige tijd circuleren tussen het ministerie, onderwijsbonden en –koepels. Volgens een ‘meelezer’ kreeg het bovendien een opvallend groot aantal beleidsreacties.