Wetenschap - 26 april 2007

Lavendelolie kan geënte appelboom redden

Een insect dat de appelteelt parten speelt laat zich uitstekend bestrijden met lavendelolie. Dat ontdekten onderzoekers van Plant Research International. Maar voordat de sector deze milieuvriendelijke methode in de praktijk kan toepassen, is de hulp van een chemiestudent onontbeerlijk.
De meeste appeltelers gebruiken hoogproductieve appelbomen die ze enten op de stam van een appelboom met een sterk wortelstelsel. Als kwekers hun vruchtbomen enten, slaat de oculatiegalmug of Resseliella oculiperda zijn slag.
‘De mug komt af op de geur van het sap van appelbomen en legt haar eitjes op het wondweefsel’, zegt dr. Rob van Tol van PRI. ‘De larven verwoesten de ent voor die kan vergroeien met de onderstam. In sommige gebieden mislukt daarom tachtig procent van de nieuwe enten.’
Telers gebruiken insecticiden om hun enten te beschermen, maar voor de biologische telers is dat geen optie. Voor hen onderzocht Van Tol samen met PPO Bollen & Bomen of etherische oliën uitkomst bieden. En één daarvan, lavendelolie, bleek inderdaad te werken.
De stoffen in lavendelolie versterken de werking van het hormoon octopamine in insecten, dat je kunt vergelijken met het menselijke adrenaline. Octopamine jaagt de stofwisseling van insecten omhoog, maar teveel adrenaline is dodelijk.
‘Gewassen bespuiten met lavendelolie is geen succes’, zegt Van Tol. ‘De componenten in de olie verdampen te snel. Maar om enten te beschermen werkt lavendel goed. Het gebeurt bijna nooit dat Resseliella oculiperda een ent aantast die met lavendelolie is behandeld.’
Van Tol impregneerde de tape waarmee kwekers enten vastmaken aan de stam met lavendelolie. Binnen enkele dagen was de olie weliswaar uit de tape verdwenen, maar toen was de ent al zo goed vastgegroeid dat er geen sap meer vrijkwam, en er dus ook geen muggen meer op de ent afkwamen.
Van Tol publiceerde zijn onderzoek onlangs in Pest Management Science. Voordat de lavendeltape op de markt kan komen is echter nog meer onderzoek nodig, verzucht de onderzoeker. ‘Er is een bedrijf dat tapes produceert en graag ook een lijn met lavendeltape wil maken. Maar de bestanddelen van de olie zijn niet goed bestand tegen de hitte tijdens het productieproces. We hebben een chemiestudent nodig, die hier een afstudeervak van wil maken.’ Belangstellenden kunnen zich melden bij Rob van Tol.

Re:ageer