Wetenschap - 16 augustus 2010

Lang leve de nimby!

Nimby's zijn onmisbaar in het democratisch proces. Een overheid met ballen steunt daarom burgerverzet. Ook financieel.

fort_pannerden2.jpg
Dat stellen onderzoekers van Centrum Landschap in het essay 'The importance of being nimby'. Het boekje is een pleidooi voor een grotere rol van het burgerinitiatief in ruimtelijke planvorming. Nimby ('not in my backyard') is de weinig vleiende term voor burgergroeperingen die zich verzetten tegen ruimtelijke ingrepen in hun directe omgeving, hun 'eigen achtertuin'. Aan nimby's kleeft daarom vaak het predicaat van egoïsme en eigenbelang.
Waarheid 
Maar dat valt volgens Roel During, een van de vier opstellers van het essay, reuze mee. 'Bij burgerinitiatieven is er vaak een heel interessante mix van eigenbelang en algemeen belang. Ons advies is daarom: overheid ga daar serieus mee om.' Niemand heeft volgens de auteurs van Wageningen Universiteit en Alterra de waarheid in pacht. Ook de zogenaamd rationele en objectieve overheid niet, die zich baseert op kennis van wetenschappers en experts. 'Lokale, alledaagse, niet-wetenschappelijke kennis doet soms veel meer recht aan de lokale context', schrijven de auteurs.
Koesteren 
Het bestaan van nimby's is volgens During niet het gevolg van een falende plan- en besluitvorming. 'Nimby's vormen een wezenlijk aspect van een levende democratie. Geef ze daarom de ruimte. Eigenlijk moeten we van dat woord nimby af. Dat is ook de bedoeling van dit stuk: om die hele negatieve lading ter discussie te stellen.'
Het essay gaat nog een stapje verder. Een sterke overheid faciliteert volgens During haar eigen kritiek. Nimby's moet je koesteren en zelfs een handje helpen. Hij is het daarom principieel oneens met het recente besluit van minister Cramer dat actiegroepen juridische procedures tegen de overheid niet mogen betalen met subsidiegeld. Hij wijst daarbij op Canada waar de overheid dergelijke groepering juist wel financieel steunt.
Gestold belang 
During en collega's pleiten voor een radicaal andere manier van ruimtelijke planvorming. 'Niet de plannen van de overheid, maar burgerinitiatieven zouden uitgangspunt moeten zijn. In de planvorming zou een soort voorfase moeten komen waarin de overheid kijkt inventariseert wat er in een bepaald gebied leeft en gebeurt.' Nu is het volgens During vaak zo dat projecten ontstaan in particulier-private samenwerking waarbij de investering centraal staat. 'En pas na het reken- en tekenwerk komen de plannen in de openbaarheid en mag het publiek meepraten. Dat is te laat. Dan heb je al te maken met gestolde belangen.'
 The importance of being nimby is deel vier van een Alterra-serie over Burgers en Landschap.

Re:ageer