Wetenschap - 1 januari 1970

Landbouwhervormingen

Landbouwhervormingen

Landbouwhervormingen


Franz Fischler, eurocommissaris voor landbouw, heeft onlangs zes
verschillende studies laten verrichten naar de gevolgen voor boereninkomens
van zijn hervormingsplannen. Uitkomst: boeren hebben weinig te duchten van
de hervormingen. Hun inkomens gaan er gemiddeld zelfs 1,7 % op vooruit.
Tegelijkertijd betaalt de belastingbetaler niet meer mee aan onverkoopbare
voedselbergen, maar aan een mooi en vitaal platteland, beweert Fischler.
Frankrijk, die een sterke landbouwlobby tegen de hervormingen heeft,
vertrouwt de modelstudies niet en ‘wil geen voorspellingen maar feiten’.
Wie heeft gelijk?

Dr Hans van Meijl, Landbouw Economisch Instituut:

,,De hervormingen die Fischler nu voorgesteld heeft zijn onderdeel van het
hervormingsprogramma Agenda 2000. Agenda 2000 trok de Mac Sharry-
hervormingen door waarin prijssteun vervangen wordt door directe
inkomenssteun voor boeren, onder andere door de interventieprijs te
verlagen. Deze inkomenssteun is gekoppeld aan de aantallen dieren of
hectaren die een boer heeft. Maar in Agenda 2000 is ook afgesproken na drie
jaar het beleid te evalueren en aan te passen. Dat is de mid-term review
die nu aan de orde is.
De kern van de voorstellen die Fischler in deze mid-term review heeft
gedaan is enerzijds een ontkoppeling van inkomenssteun van productie en
anderzijds een verschuiving van inkomenssteun naar geld voor
plattelandsbeleid. De hoeveelheid subsidie die een boer krijgt hangt dan
dus niet meer af van de huidige aantallen hectares of dieren, maar van
andere diensten die de boer levert. Diensten als dierwelzijn,
voedselveiligheid of natuurbeheer: de zogenaamde cross compliance. Hierdoor
hoopt de commissie dat het geld ook beter terecht komt bij de boeren die
het nodig hebben: de kleine arbeidsintensieve bedrijven. Nu vangen grote
bedrijven nog de meeste subsidies omdat steun gekoppeld is aan productie.
Een beperking in het herverdelen van de steun tussen grote en kleine
bedrijven is dat de steun nog wel afhangt van een historisch
referentiepunt: de aantallen dieren en hectaren die de boer in het verleden
had. Maar die steun krijgt de boer alleen als hij voldoet aan de voorwaarde
van cross compliance.
Ik denk dat de gevolgen voor de inkomens van boeren van deze hervormingen
inderdaad niet al te groot zullen zijn. Onderdeel van de hervorming is
namelijk ook een maximum aan subsidie. Boeren krijgen nooit meer dan
300.000 euro, wat voor de meeste bedrijven geen beperking is. Het aftoppen
voorkomt dat veel subsidie gaat naar boeren die het eigenlijk niet nodig
hebben. Verder lekte in het oude systeem veel van de binnenlandse steun weg
naar bijvoorbeeld grondeigenaren, leveranciers van zaden en kunstmest of
consumenten. In het nieuwe systeem komt van elke euro die aan steun wordt
uitgegeven meer terecht bij de boer. Een gevolg hiervan, tezamen met de
dalende prijzen, is dat de boeren een kleiner gedeelte van hun inkomen uit
de markt halen, wat politiek gevoelig ligt. Juist Frankrijk is niet blij
met deze voorstellen omdat daar veel grote boeren wonen die veel steun
ontvangen en de hervormingen hebben met name betrekking op voor Frankrijk
belangrijke sectoren zoals de granen en de vleesrunderen. Maar ik geloof er
wel degelijk in dat modelstudies zoals die nu door de commissie zijn
uitgevoerd een bijdrage kunnen leveren aan de invloed van beleid. Het
landbouwbeleid, en ook het afkeuren van deze modelstudies, is een politieke
kwestie. |
J.T.

Re:ageer