Wetenschap - 7 maart 1996

LUW werkt aan richtlijnen voor praktijktijd

LUW werkt aan richtlijnen voor praktijktijd

Studenten krijgen straks de keuze uit een stage of een tweede afstudeervak. De stages moeten dan wel voldoen aan strengere eisen; vooraf een werkplan, nadien een stageverslag. Tot nu toe zijn stages vooral bedoeld om eens te snuffelen aan de beroepspraktijk. Niet iedereen is enthousiast over algemene richtlijnen.


De vakgroep Algemene agrarische economie wil niet meer dan twee a drie velletjes A4, Sociologie eist drie deelverslagen. De eisen die LUW-vakgroepen stellen aan een stageverslag verschillen nogal. Sommige vakgroepen nemen genoegen met het werk van de student voor de opdrachtgever, bijvoorbeeld een beheersplan voor een natuurgebied. Bij andere vakgroepen is het niet ongewoon dat de opdrachtgever de student verbiedt ook maar een letter over zijn praktijktijd op papier te zetten.

Niet alleen de eisen aan het eindverslag verschillen van vakgroep tot vakgroep, ook de voorbereiding, inhoudelijke eisen en begeleiding wisselen sterk. De stage is waarschijnlijk het meest ongestructureerde onderdeel van een LUW-studie. De stuurgroep Implementatie Onderwijs 2000 wil daar verandering in brengen. Een werkgroep van studiecoordinatoren moet onder leiding van de vakgroep Agrarische onderwijskunde een kwaliteitszorgsysteem opzetten, dat stages vergelijkt, zwakke en sterke punten opspoort en waar nodig verbeteringen aanbrengt.

De stuurgroep acht zo'n systeem nodig, omdat de stages na invoering van Onderwijs 2000 een wetenschappelijk niveau moeten hebben dat vergelijkbaar is met een afstudeervak.

Volgens de stuurgroep moeten studenten tijdens de praktijktijd zelfstandig werken, niet teveel routineklussen doen, de gelegenheid hebben rond te kijken binnen de stage-instelling en werkbesprekingen bijwonen. Van te voren moet een student een werkplan maken, achteraf een stageverslag. Voldoet de stage niet aan de verwachtingen, dan past de student het werkplan aan.

Overigens maakt de stuurgroep een uitzondering voor orienterende stages of stages met een speciale opdracht. Ook stages in ontwikkelingslanden kunnen niet aan alle criteria voldoen, heeft de universiteitsraad inmiddels bedacht. Voldoende faciliteiten is zo'n criterium dat nu eenmaal niet op elke stageplek in ontwikkelingslanden voorhanden is.

Cultuuromslag

Het opstellen van algemene criteria vereist waarschijnlijk een kleine cultuuromslag binnen de LUW. Een belronde langs enkele stagecoordinatoren leert dat stages vooral zijn bedoeld om eens te snuffelen aan de beroepspraktijk en te kijken of het toekomstige werkveld overeenstemt met de verwachtingen. Soms is een stage een aanleiding het gekozen vakkenpakket drastisch te wijzigen.

Hoge eisen stellen vakgroepen zelden aan een stage. Vaak bepaalt de stage-instelling wat de student tijdens zijn praktijktijd gaat doen. Zo kan het gebeuren dat een student verwacht mee te draaien in het bedrijfsonderzoek, maar uiteindelijk vrij lullig werk doet in de fabriek. De vakgroep Terrestrische oecologie en natuurbeheer, die eist dat studenten voor vertrek een stagecontract afsluiten met de opdrachtgever waarin ondermeer de werkzaamheden worden omschreven, vormt een uitzondering binnen de LUW. Veelzeggend is de opmerking van de studiecoordinator die zegt dat studenten gerust een stage in het buitenland kunnen doen, maar dat hij grote bezwaren heeft tegen een afstudeervak in het buitenland.

Wij zijn tamelijk liberaal", zegt dr ir L.H.G. Slangen, stagecoordinator van de vakgroep Algemene agrarische economie. We laten het aan de opdrachtgever over wat de student gaat doen. Is de opdrachtgever na afloop tevreden, dan zijn wij ook tevreden. De garantie dat een stage een academisch niveau heeft, kunnen we zelden geven. Ik vind niet dat je aan een stage te hoge eisen moet stellen. Een stage is bedoeld om eens rond te kijken."

Vakgroepen stellen wel de nodige eisen aan de voorkennis van studenten. Op deze manier proberen ze te voorkomen dat zorgvuldig opgebouwde contacten in enkele maanden door flierefluitende studenten worden verpest. Soms gaat het toch mis. Slangen vertelt over twee studenten die naar een mooie stageplaats" in Australie gingen. Ik hoorde achteraf van een boze begeleider dat ze drie maanden op het strand hebben gelegen. Natuurlijk heb ik de studenten daarover aangesproken. Daarna heb ik ze niet meer gezien."

Wildparken

Vaak gelden voor stages dezelfde voorvereisten als voor een afstudeervak. Het is niet de bedoeling dat we een reisbureau worden", licht ir J. Bokdam van de vakgroep Terrestrische oecologie en natuurheer toe. Gezien het grote aantal contacten dat de vakgroep heeft met buitenlandse wildparken, een bij studenten populaire bestemming, is dat waarschijnlijk geen overbodige voorzorg. De vakgroep Fysiche en kolloidchemie heeft eveneens een strikt stagebeleid. Alleen studenten waar we vertrouwen in hebben, sturen we naar adressen die we goed kennen,", aldus vakgroepsmedewerker dr ir J.M. Kleijn.

Het niet halen van een stage komt zelden voor, vertellen de stagecoordinatoren. Of de student moet zelf aangeven dat een stage is mislukt. Hoewel er weinig controle is op de werkzaamheden van de student, vertrouwen de docenten erop dat studenten hun tijd nuttig besteden. Als studenten willen, kunnen ze de boel flessen. De meeste stagebegeleiders claimen dit nog nooit te hebben meegemaakt. Studenten willen zelf immers ook iets leren", zegt Kleijn. Bovendien hebben we altijd contact met de begeleider. Als die zegt dat hij de student nooit heeft gezien, gaat de stage natuurlijk niet door."

Over het nut van algemene richtlijnen lopen de meningen uiteen. De natuurbeheerders zijn zelf bezig met het opstellen van richtlijnen. Een daarvan luidt dat een academicus de student op zijn stage moet begeleiden. Bokdam meent dat dit soort richtlijnen ook voor de LUW als geheel nuttig kunnen zijn. Ook Kleijn is voorstander van algemene richtlijnen: Het is nu allemaal wel erg losjes geregeld." Maar ze hoopt wel dat de regels niet te strak worden. Ze wijst erop dat stagebedrijven als Akzo en Shell vaak eisen dat het stage-onderzoek geheim blijft. Het schrijven van een stageverslag is dan onmogelijk.

De econoom Slangen ziet niets in algemene richtlijnen. Vakgroepen zijn zelf verstandig genoeg." Vooral de eis dat studenten een stageverslag moeten schrijven, vindt hij bezwaarlijk. Het stage-adres zit niet te wachten op een wetenschappelijk verslag, weet Slangen. Daarom verlangt de vakgroep van haar studenten niet meer dan enkele A4'tjes met stage-ervaringen.

Re:ageer