Wetenschap - 29 november 2001

LS: Dioxines in biologische eieren

LS: Dioxines in biologische eieren

Naar aanleiding van het commentaar in het Wb van 22 november 2001 betreffende dioxines in biologische eieren, willen wij graag de feiten op een rijtje zetten. Dioxines behoren tot de meest toxische stoffen die we kennen en de huidige blootstelling van de Nederlandse bevolking zou verder verlaagd moeten worden. Daarom heeft de universiteit in samenwerking met het RIKILT een screeningsmethode ontwikkeld om dioxines snel en goedkoop te kunnen meten. Met deze CALUX-test worden diervoeders en voedingsmiddelen onderzocht, hetgeen in juni van dit jaar resulteerde in de vondst van eieren die dioxines bevatte boven de norm (5 pg TEQ/g eivet; nieuwe EU-norm wordt 3 pg TEQ/g). Omdat bij dit bedrijf de kippen buiten lopen en in het voer geen dioxines werden gevonden, leek de oorzaak te liggen in het oppikken van verontreinigde grond. Verrassend genoeg bleek een monster van die grond relatief weinig dioxines te bevatten. Vervolgonderzoek is nu gericht op de echte bron, waarbij wormen, die dit soort stoffen ophopen, niet worden uitgesloten.

Omdat dit probleem mogelijk algemener van aard is, nam de RVV monsters bij nog eens 17 bedrijven waarbij de kippen buiten liepen. Dat wil zeggen, 9 bedrijven met vrije uitloop (kippen mogen naar buiten) en 8 biologische bedrijven (kippen moeten naar buiten). Screening met de CALUX-test leerde dat de eieren met de hoogste signalen alle afkomstig waren van biologische bedrijven. Onderzoek met GC/MS wees uit dat ??n partij de dioxinenorm overschreed. Het betrof hier een nieuw bedrijf. Nog eens twee partijen zouden die norm overschrijden wanneer de dioxine-achtige PCB's worden meegeteld. Deze stoffen gedragen zich als dioxines en zijn daarom wel al opgenomen in de zogenaamde Tolerable Daily Intake (TDI) van 2 pg TEQ/kg lichaamsgewicht. Deze TDI moet ervoor zorgen dat de concentraties in het lichaam beneden een kritische grens blijven.

Samenvattend betekent dit dat bij 2 van de 9 'biologische' bedrijven eieren zijn gevonden met dioxinegehaltes boven de norm. Uiteraard speelt de vraag of de gehaltes een risico inhouden voor bijvoorbeeld consumenten die hun eieren steeds bij dezelfde leverancier kopen. In 3 partijen lag het totale gehalte aan dioxines en dioxine-achtige PCB's rond de 10 pg TEQ/g. Uitgaande van consumptie van ??n ei per dag (6 gram vet) komt dit neer op een inname van 60 pg TEQ/dag of 0,9 pg TEQ/dag/kg lichaamsgewicht. Opgeteld bij de gemiddelde inname via andere producten (1,2 pg TEQ/kg lg/dag) betekent dit een inname van 2,1 pg TEQ/kg lg/dag en dus net boven de TDI. Het streven, ook van de milieubeweging, is om die inname flink te verlagen. De furieuze reactie van Milieudefensie betreft dan ook niet het onderzoek zelf of de genomen maatregelen, maar het feit dat de bodem op veel plaatsen te vervuild lijkt om kippen buiten te laten scharrelen; kennelijk is het lastig om ?n de kool, ?n de geit te sparen.

Ron Hoogenboom en Wim Traag, RIKILT

Re:ageer