Wetenschap - 5 maart 2009

LATE LENTE

Hoewel de meteorologische lente op 1 maart officieel is begonnen, laten planten en dieren het nog afweten. Dit weekend meldden de media dat de natuur maar langzaam op gang komt. Vergeleken met vorig jaar lopen veel soorten gemiddeld anderhalve maand achter. Reden tot zorg? Of juist niet?

Dr. Arnold van Vliet, oprichter van de Natuurkalender en bioloog bij de leerstoelgroep Milieusysteemanalyse
‘Van de vlindersoorten die vorig jaar rond deze tijd al waren gemeld, is op dit moment nog maar drie procent waargenomen. Ook planten zijn later. Speenkruid bijvoorbeeld zal pas eind maart op de meeste plaatsen bloeien. In 2008 lag de piek op 10 februari. Door de kou van de afgelopen maanden komen de dieren en planten nu later op gang. Gemiddeld ligt de natuur tussen de dertig en vijftig dagen achter op de ontwikkelingen van vorig jaar.
Maar dit is relatief. In 2007 waren planten extreem vroeg en 2008 overtrof alles. Planten kwamen nooit eerder zo vroeg tot bloei. Eigenlijk kent 2009 een heel normale start als we kijken naar de situatie van meer dan twintig jaar geleden. Speenkruid bloeide toen ook pas eind maart. De planten liggen dus aardig op schema.
Veel inheemse soorten zullen eerder baat hebben bij de trage start dan dat ze er schade van ondervinden. De dagpauwoog en kleine vos deden het de laatste jaren minder goed. De vlinders werden al actief op het moment dat er nog geen voedsel voor ze was. Dit jaar blijven ze langer in een winterrust door de kou.
Ook weidevogels kunnen profiteren van de relatief koude winter. Nu is het gras nog geel en dor, terwijl in voorgaande jaren de temperatuur zo hoog lag dat het door bleef groeien. Veldleeuweriken konden de afgelopen jaren niet aan een tweede leg beginnen, omdat de wintertarwe waar ze in nestelen te hoog stond om er nog een nest in te maken.
Of de late lente daadwerkelijk positieve gevolgen heeft voor de rest van het jaar, kan ik niet voorspellen. In 2006 begon de lente ook relatief laat, maar door een zeer snelle stijging van de temperatuur in een korte tijd, versnelden veel dieren en planten hun ontwikkeling, waardoor ze hun achterstand inhaalden.’

Re:ageer