Wetenschap - 15 maart 2001

Kwart minder infarcten dankzij vermindering transvetzuren

Kwart minder infarcten dankzij vermindering transvetzuren

Nadat onderzoekers in de jaren tachtig hadden ontdekt dat ze gevaarlijk waren, verwerken fabrikanten ze zo min mogelijk in hun margarines en dressings. Maar in brood, snacks, koekjes en andere kant-en-klare voedingsmiddelen zitten ze nog steeds: transvetzuren.

Transvetzuren of 'gedeeltelijk verharde vetzuren' geven voedingsmiddelen een steviger textuur. En ze verhogen de kans op een hartinfarct of een andere hartziekte. Dat schrijft ir. Claudia Oomen, verbonden aan de sectie Humane voeding en epidemiologie en aan RIVM, in The Lancet.

Oomen gebruikte gegevens die waren verzameld in de Zutphen-studie: een grootschalig onderzoeksproject, waarbij van een grote groep mensen jarenlang gegevens over gezondheid en voeding werden verzameld. Oomen keek daarbij naar het aandeel energie dat we uit transvetzuren halen. Uit de cijfers kon zij afleiden dat voor elke twee procent dat we onze energie uit transvetzuren halen, we vijfentwintig procent meer kans op een hartinfarct of angina pectoris hebben. Doordat producenten van margarines en frituurvet nauwelijks nog transvetzuren gebruiken, is de kans dat we nu een infarct krijgen met 23 procent verminderd. "In 1985 haalden we 4,3 procent van onze energie uit transvetzuren", vertelt Oomen. "In die tijd waren er nog margarines op de markt die wel voor vijftig procent uit transvetzuren bestonden. Dat waren margarines die roomboter moesten imiteren." Dat soort producten is inmiddels van de markt verdwenen. In de late jaren negentig was het aandeel van transvetzuren in onze voeding al verminderd tot 1,9 procent.

Transvetzuren zijn onverzadigde vetzuren. Onverzadigde vetzuren zoals je die bijvoorbeeld vindt in olijfolie zijn juist goed voor de gezondheid. Het verschil zit erin dat transvetzuren een andere ruimtelijke structuur hebben. Die maakt dat ze de concentratie van het 'goede' HDL-cholesterol naar beneden jagen, en die van het 'slechte' LDL-cholesterol omhoog. Daardoor slibben bloedvaten makkelijker dicht. Hartinfarcten en angina pectoris ontstaan als dat gebeurt bij de vaten die de hartspier van zuurstof voorzien. | W.K.

Re:ageer