Wetenschap - 12 januari 2018

Kuiken maximaal 36 uur zonder eten

tekst:
Tessa Louwerens

Kuikens kunnen als ze pas uit het ei komen maximaal anderhalve dag zonder eten en drinken. Als dit langer duurt heeft het nadelige effecten, dan gaan er meer kuikens dood en dat wijst op een mogelijke aantasting van het welzijn. Zo blijkt uit een studie van Wageningen Livestock Research en Adaptatie Fysiologie die werd uitgevoerd na protest van Wakker Dier.

© Shutterstock

In de commerciële pluimveehouderij worden eieren uitgebroed in een broedmachine op een broederij. Pas wanneer de meerderheid is uitgekomen worden de kuikens verzameld, dit duurt gemiddeld één of twee dagen. Vervolgens worden de kuikens gesorteerd, gevaccineerd en op transport gezet naar de boerderij waar ze zullen blijven tot de slacht.

‘Wanneer de kuikens over een langere afstand vervoerd moeten worden, duurt het voor de kuikens die het eerst uit het ei zijn gekomen soms drie dagen voordat ze iets kunnen eten of drinken’, zegt Ingrid de Jong, dierenwelzijn onderzoeker Wageningen Livestock Research. In Nederland is dit volgens haar zelden het geval, omdat de meeste kuikens daar binnen 36 uur na uitkomst op het bedrijf worden geplaatst.

kuikens in de broederij net nadat ze zijn uitgekomen. © Roos Molenaar, Adaptatiefysiologie
kuikens in de broederij net nadat ze zijn uitgekomen. © Roos Molenaar, Adaptatiefysiologie

Rechtzaak
Wakker Dier vindt het onacceptabel dat kuikens geen voer en water krijgen wanneer ze uit het ei komen en spande een rechtszaak aan tegen het ministerie van EZ, omdat volgens haar het onthouden van voedsel en water het welzijn van de kuikens aantast. Het ministerie vroeg de Wageningse onderzoekers of dit inderdaad het geval was. De Jong en haar collega’s voerde een grondige analyse uit van de beschikbare wetenschappelijke literatuur. Daaruit bleek dat kuikens die gemiddeld twee dagen (36-60 uur) geen eten en drinken krijgen gewicht verliezen: waarschijnlijk omdat ze uitdrogen en minder voedsel binnen krijgen. Ook op lange termijn had het nog nadelige effecten. Tot een leeftijd van zes weken, wanneer een standaard vleeskuiken geslacht wordt, groeiden de kuikens minder goed en gingen er meer dood.

Welzijn
De onderzoekers kunnen op basis van hun analyse echter niet concluderen dat het welzijn van de dieren op de langere termijn wordt aangetast. De Jong: ‘De hogere sterftecijfers wijzen erop dat het welzijn in het geding is. Maar welzijn is veel breder dan enkel sterftecijfers. Andere indicatoren zoals stress, gevoeligheid voor ziektes of gedragsobservaties zijn ook belangrijk en daar moet meer onderzoek naar worden gedaan.’

Het belangrijkste argument is dat de kuikens na de geboorte nog een restje dooier in hun buik hebben waar ze op kunnen teren. Uit onze resultaten blijkt echter dat het niet afdoende is
Ingrid de Jong, dierenwelzijn onderzoeker Wageningen Livestock Research

Broederijen geven de kuikentjes volgens De Jong geen eten en drinken in de uitkomstkast omdat het praktisch lastig uitvoerbaar is en vanwege het risico op besmetting, bijvoorbeeld met bacteriën. 'Het belangrijkste argument is dat de kuikens na de geboorte nog een restje dooier in hun buik hebben waar ze op kunnen teren. Uit onze resultaten blijkt echter dat het niet afdoende is.’ Het kan ook anders vertelt ze. ‘Zo zijn er speciale broedsystemen waarbij de kuikens wel direct na uitkomst voer en water krijgen. En sommige pluimveehouders broeden de eieren direct in de stal uit. Dat heeft als voordeel dat ze niet nog een keer op transport hoeven.’

Wakker Dier heeft de rechtszaak verloren en is inmiddels in hoger beroep gegaan. De Jong: ‘Op basis van de huidige inzichten kunnen we nu geen duidelijke uitspraken doen over het welzijn van de dieren. Dit kan veranderen als we meer onderzoek doen naar welzijnsaspecten.’