Wetenschap - 13 juni 2002

Kreeftenpest slaat toe in Nederland

Kreeftenpest slaat toe in Nederland

De pest heeft waarschijnlijk toegeslagen onder de laatste kolonies Europese rivierkreeften in Nederland. Dit blijkt uit onderzoek van drs Freek Niewold van Alterra. Omdat er nog maar ??n kolonie rivierkreeften over is, pleit hij voor herintroductie van de kreeften op verschillende plekken in het land.

Meer dan honderd Europese rivierkreeften die langs de Rozendaalse Beek leefden, zijn plotseling verdwenen. Niewold en drie collega's ontdekten dit tijdens hun jaarlijkse inventarisatie van de kreeftenpopulaties, in opdracht van het Waterschap Rijn en IJssel. "Het overige leven in de beek lijkt goed te gedijen. De massale sterfte heeft zich alleen voorgedaan onder de kreeften. Dan denken we meteen aan de kreeftenpest."

De meest waarschijnlijke besmettingsbron is de Amerikaanse rivierkreeft. Het kan gaan om de gevlekte Amerikaanse rivierkreeft of de rode moeraskreeft. Deze soorten zijn ingevoerd voor de aquacultuur en zijn inmiddels te vinden in vele Nederlandse rivieren, beken en vijvers. De Amerikaanse kreeften zijn drager van de kreeftenpestschimmel, die ze overdragen aan andere dieren, maar ze zijn er zelf in meer of mindere mate resistent voor.

Mensen kunnen volgens de onderzoekers een rol hebben gespeeld bij de besmetting. Want de ziekte kan via alle natte voorwerpen of organismen van besmette wateren worden overgebracht. Het kan gaan om vistuig zoals netten en aasvisjes maar ook om boten en surfplanken.

De Europese rivierkreeft is een sterk bedreigde diersoort. Ze wordt krachtens de Natuurbeschermingswet in ons land beschermd en ze staat ook op de Europese rode lijst van de World Conservation Union.

Nu er nog maar ??n kolonie over is in een vijver op het Landgoed Warnsborn, gelegen ten noorden van Arnhem, vinden de onderzoekers van Alterra het belangrijk om de kreeften uit te zetten op meerdere plekken in het land. Want oorspronkelijk komt de Europese rivierkreeft voor in alle stromende wateren in Oost- en Zuid-Nederland. In een vijver op het Landgoed Rozendaal zijn in 2001 al enkele eidragende vrouwtjes uitgezet, maar dit is niet aangeslagen. Er zijn nog geen jonge kreeftjes opgemerkt. | H.B.

Re:ageer