Wetenschap - 19 mei 2016

Krachthonk voor redzame ouderen

tekst:
Roelof Kleis

Wageningen UR stuurt honderd fragiele ouderen het krachthonk in. Ondersteund door een extra eiwitrijk dieet moet dat tot meer spiermassa leiden en een betere gezondheid.

Hoe ouder, hoe groter het risico op lichamelijke problemen en beperkingen.  Na het dertigste levensjaar neemt de spiermassa per tien jaar met 3-8 procent af. In het begin kunnen die kleine veranderingen in spiermassa nog makkelijk worden gecompenseerd door aanpassingen in de leefstijl. Maar als spiermassa en kracht drastisch afnemen, ontstaat een verhoogd risico op vallen en neemt de zelfredzaamheid af. Ouderen kunnen daardoor moeilijker zelfstandig functioneren en doen vaker een beroep op hulp.

Maar het kan anders. Behoud van spieren leidt ertoe dat ouderen letterlijk steviger in het leven staan. Dat is tenminste de gedachte achter het project ProMuscle in de Praktijk dat Wageningen UR samen met zorginstellingen, een verzekeraar en het bedrijfsleven uit gaat voeren. Honderd zelfstandig wonende Veluwse ouderen uit Ede, Putten, Harderwijk, Apeldoorn en Heerde gaan twaalf weken onder begeleiding aan krachttraining doen. Ziij
krijgen daarbij extra eiwitten op het menu uit zuivelproducten en gebakjes. Die producten (van Friesland Campina en Innopastry) krijgen ze gratis. Een controlegroep van honderd andere ouderen krijgt die training en extraatjes niet.

De ouderen gaan (vanaf september) twee keer per week een klein uurtje trainen, vertelt projectleider Esmée Doets (Food & Biobased Research). ‘Beenspieren, armen, bovenlijf. In kleine groepjes en onder leiding van een fysiotherapeut. Daarnaast gaan ze samen met een diëtiste bepalen hoe de eiwitinname omhoog kan.’ Volgens Doets is het de bedoeling dat de ouderen 25-30 gram eiwit per hoofdmaaltijd binnen krijgen. ‘Vooral bij het ontbijt en de
lunch is dat vaak nog niet voldoende.’

Het project is gebaseerd op een eerdere Wageningse studie van Michael Tieland. Hij toonde aan dat ouderen meer spiermassa ontwikkelen door een combinatie van training en extra eiwitinname. Alléén training maakte ouderen wel sterker, maar zorgde niet voor extra spieren. En juist die extra spieren, daar draait het volgens Doets om. ‘Ouderen moeten juist die spiermassa behouden.’ De proef die nu van start gaat, moet aantonen dat het idee in de
praktijk zoden aan de dijk zet.

Na twaalf weken krachttraining en eiwit stapelen volgt een even lange periode waarin de ouderen zelf hun nieuwe levensstijl moeten volhouden. De begeleiding wordt teruggeschroefd en de eiwitrijke producten moeten de ouderen zelf aanschaffen. Dan zal volgens Doets blijken of de gedragsverandering beklijft. Drie keer tijdens het onderzoek worden de ouderen uitvoerig getest  op lichamelijk functioneren, spiermassa, spierkracht en kwaliteit van leven. De resultaten moeten uitwijzen of het programma helpt om de zorgkosten terug te dringen.


Re:ageer