Wetenschap - 2 oktober 2019

Kraamkamer voor zee-egel moet koraal helpen

tekst:
Roelof Kleis

Zee-egels beschermen het Caribische koraalrif. Maar hun aantal is nog maar een fractie van wat het ooit was. Een nieuwe ‘kraamkamer’ voor zee-egels moet dat veranderen.

© VHL, Kust- en Zeemanagement

Vóór 1983 waren de koraalriffen bij Saba en Sint Eustatius bezaaid met de zee-egel Diadema antillarium. Een mysterieuze ziekte, waarschijnlijk een bacterie, deed de populatie binnen een jaar instorten. De zee-egel heeft zich daar nooit van hersteld, legt promovendus Alwin Hylkema uit. ‘Slechts 12 procent van voor 1983 is terug. En dan vooral op de ondiepe en beschutte plekken.’

Veerkracht
De teloorgang van de zee-egel is slecht voor het koraal. Ze beschermen koraal doordat ze (macro)algen te lijf gaan. Hylkema: ‘Zee-egels grazen het rif schoon, waardoor er ruimte ontstaat voor koraallarven om zich te vestigen. Koraal heeft ruimte nodig. Maar die ruimte is er niet, omdat algen het rif overwoekeren. De veerkracht van het koraal verdwijnt daardoor, er is geen herstelpotentieel.’

Uit onderzoek blijkt dat er op sommige plekken best veel larven zijn. Maar ze vestigen zich niet of vallen na vestiging ten prooi aan predatoren.
Alwin Hylkema

Het Diadema-project wil daar verandering in brengen. Het project richt zich daarbij zowel op verbeterde vestiging als bescherming van de jonge larven. Dat is namelijk volgens Hylkema waar het fout gaat. ‘Uit onderzoek blijkt dat er op sommige plekken best veel larven zijn. Maar ze vestigen zich niet of vallen na vestiging ten prooi aan predatoren.’ Te weinig zee-egels overleven dus hun vroegste jeugd.

kunstgras.JPG

Eerdere pogingen om daar iets aan te doen, richtten zich onder meer op de kweek aan land. Hylkema: ‘Jonge zee-egels worden verzameld op zogeheten settlement-vallen, oppervlakken waar ze zich op kunnen vestigen. Vervolgens worden ze aan land opgekweekt en weer teruggezet. Maar dat is omslachtig en tijdrovend.’ Het Diadema-project wil vestiging en bescherming op het rif zelf realiseren. Concreet betekent dit de ontwikkeling van een ‘Diadema-booster’, een constructie waar zee-egels zich veilig kunnen vestigen en opgroeien, voordat ze de wijde wereld in trekken.

Kunstgras
Noem het een kraamkamer of kinderopvang. De eerste proeven zijn inmiddels al gedaan. Die gingen onder meer over de materiaalkeuze voor optimale vestiging. Onder water zijn stukken kunstgras, touw, douchematten en bioballen (voor filtering van aquaria) getest. Naast de structuur van het gebruikte materiaal spelen ook biochemische signalen een rol. Hylkema: ‘Larven worden aangetrokken door bepaalde signalen die ze oppikken uit het water. Signalen van soortgenoten bijvoorbeeld, of signalen van voedselbronnen zoals korstvormende algen.’

De Diadema-booster alleen zal het koraal niet redden. ‘Maar het terugbrengen van de zee-egels gaat ongetwijfeld wel iets positiefs voor het koraal betekenen. Het zal groeien, wat leidt tot meer habitat en schuilplaatsen voor nieuwe jonge zee-egels. Het helpt het koraal veerkrachtiger te maken, zodat het beter bestand is tegen vervuiling en opwarming van het water, die beiden de groei van macro-algen stimuleren.’


Re:ageer