Wetenschap - 1 januari 1970

Kou goed voor afweer kippen

Legkippen kunnen best tegen kou. Dr. Basavarajappa Hangalapura ontdekte in zijn promotieonderzoek dat de dieren hier een sterker afweersysteem van krijgen.

Hangalapura vergeleek leghennen die werden gehouden bij tien en bij vierentwintig graden. De koude omstandigheden leidden niet alleen tot minder stresshormoon cortisol in het bloed, maar ook tot een versterkt immuunsysteem.
Het onderzoek van de Indiase promovendus laat verder zien dat resistentie tegen koude en een verbeterd afweersysteem voor een belangrijk deel in de eerste levensweken vastgelegd worden. Een kip die op jonge leeftijd al veel prikkels heeft ontvangen, kan op latere leeftijd waarschijnlijk meer hebben. Hangalapura: ‘Ik zou als kippenhouder op grond van deze redenering er niet bang voor zijn dat jonge kippen wel eens een koutje of andere vorm van stress tegenkomen. Het immuunsysteem wordt er alleen maar sterker van.’
Co-promotor dr. Henk Parmentier van de leerstoelgroep Adaptiefysiologie: ‘De huidige binnenhuisvesting van kippen is veelal gebaseerd op een optimale temperatuur voor groei of eileg, maar er is waarschijnlijk minder rekening mee gehouden dat die temperatuur te hoog of te weinig variabel kan zijn voor het optimaal functioneren van het immuunsysteem van kippen.’
Veel kippenhouders in Nederland willen wel overgaan op buitenhuisvesting, omdat de dieren dan in een meer natuurlijke omgeving verblijven. Dat betekent nog niet dat zomaar alle kippenrassen naar buiten moeten, stelt Hangalapura. Het zou het gunstigst zijn om zowel een buiten- als binnenloop te hebben waardoor dieren dan vrije keuze hebben. Rassen die van oorsprong gewend zijn aan een relatief warm klimaat kunnen dan meer binnen blijven. Buitenhuisvesting verhoogt wel het risico op blootstelling aan ziekteverwekkers. Een versterkt immuunsysteem bij buitenhuisvesting geeft geen garantie dat dieren niet ziek worden of een ziekte verspreiden. / HB

Basavarajappa Hangalapura promoveerde op 1 maart bij prof. Bas Kemp, hoogleraar Adaptatiefysiologie.

Re:ageer