Wetenschap - 1 januari 1970

Koraal in aquaria oogt niet fris

Steeds meer dierentuinen willen een mooi stukje koraal tonen aan het publiek. Maar dit fascinerende organisme oogt dikwijls niet erg gezond achter het dikke glas. Wageningse visteeltexperts en collega's uit Duitsland, Israël en Italië schieten de publieksaquaria te hulp.

'Vaak zien de koralen in de publieke displays er niet vrolijk en fris uit, en groeien ze niet goed', zegt dr Ronald Osinga, projectleider van het Europese project Coralzoo, dat mei dit jaar van start gaat. Het project heeft als doel om goede protocollen op te stellen voor het kweken en verzorgen van steenkoralen in aquaria. Dit zijn de zogenaamde 'harde koralen', de rifbouwers.
Wat doen veel aquaria verkeerd? Osinga, vanaf mei postdoc bij de leerstoelgroep Visteelt en Visserij, noemt een paar mogelijke oorzaken: 'Kweken met alleen licht blijkt veelal onvoldoende te zijn. Veel koralen blijken veel meer actief te eten (plankton) dan voorheen werd aangenomen. Daarnaast is de kwaliteit van het licht belangrijk, het is erg moeilijk om zonlicht na te bootsen in grote publieksaquaria. Onvoldoende licht en onvoldoende eten zorgen voor problemen.'
Ook de watersamenstelling is een punt van zorg. Calcium, de bouwsteen voor het koraalskelet, is vaak in te lage concentraties aanwezig. 'Waterkwaliteitsproblemen worden veroorzaakt doordat biochemische processen in aquaria vaak niet in balans zijn. Aquaria bevatten namelijk veel meer dieren per liter water dan de zee. Dat leidt tot snelle afname of toename van nuttige stoffen en afvalstoffen. Koralen zijn daar gevoelig voor.'
Osinga, die tevens bezig is met het opzetten van zijn eigen sponzenkwekerij waar hij ook recentelijk geld voor heeft opgehaald in Brussel, kreeg het idee voor het Europese project Coralzoo vorig jaar, samen met professor Rinkevich, een koraalexpert uit Israƫl. Zij hebben toen een aanvraag geschreven voor een Collective Research project bij de Europese Commissie. Het idee van Collective Research is dat een groep van onderzoeksinstituten onderzoek uitvoert om een probleem aan te pakken dat relevant is voor een gehele branche, vertegenwoordigd in het project door een of meer branche-organisaties. In dit geval is de belanghebbende brancheorganisatie de EAZA (European Association for Zoos and Aquaria). De Europese Commissie geeft 2,6 miljoen voor dit project, waarvan 670.000 naar Wageningen UR gaat.
De Wageningse sectie Proceskunde en de leerstoelgroep Visteelt en Visserij gaan samenwerken met de publieksaquaria van Burgers Zoo, Blijdorp en verschillende andere dierentuinen in Europa. De Coralzoo-onderzoekers richten zich op zowel ongeslachtelijke voortplanting door te stekken als op geslachtelijke voortplanting, met larven. Het onderzoek dient de publieksaquaria en de bezoekers, maar ook het koraal zelf. Gelet op de bedreigingen voor koraalriffen in zee, is de voortplanting in aquaria van belang om de genetische diversiteit van koralen in stand te houden. / HB

Re:ageer