Wetenschap - 12 oktober 2006

Kolgans Adri is in de buurt van Moskou

Het experiment waarbij kolganzen met zenders in rugzakjes via de satelliet worden gevolgd, wordt deze winter uitgebreid. Er zijn nog geen definitieve gegevens, maar onderzoeker Gerard Muskens van Alterra noemt de prestaties van kolgans Adri nu al ‘indrukwekkend’.
Begin februari tuigde Muskens vijf kolganzen op met satellietzenders. Ganzenexperts dr. Bart Ebbinge van Alterra en dr. Helmuth Kruckenberg van de Universität Osnabrück volgen de vogels daarmee op hun trek naar Taimyr in Noord-Siberië.
Het onderzoek is een succes, stelt Muskens. 'De resultaten van de rugzakzenders zijn zo indrukwekkend dat er komende winter een dubbel aantal met een dergelijke zender zal worden uitgerust.' De komende winter denken de onderzoekers alle gegevens te hebben verwerkt. Dan zal duidelijk worden hoe de ganzen het deden op hun trek naar het noorden.
Toch valt er nu al wat te zeggen. Vooral Adri is succesvol. Hij broedde in Taimyr, heeft geruid, en is nu in de buurt van Moskou. Hoeveel kilometer Adri heeft afgelegd, wordt in de winter duidelijk als de onderzoekers de gegevens hebben doorgerekend, maar hemelsbreed is de afstand Nederland-Taimyr al zo'n vijfduizend kilometer. ‘In werkelijkheid kan de afstand die met de zender is afgelegd wel anderhalf maal en misschien wel tweemaal zo groot zijn. Uit de som van de afstand tussen alle geregistreerde peilpunten is een behoorlijk nauwkeurige schatting te maken.'
De andere vier kolganzen hadden minder geluk. Volgens Muskens zijn er een paar afgeschoten en zijn enkele gepakt door roofdieren, al blijft dat laatste onduidelijk. Bouke werd bij Archangelsk door een jager uit de lucht geschoten. Duitse onderzoekers bonden zijn zender daarna bij de in het gebied ruiende kolgans Sascha op de rug, maar die heeft het apparaat vrijwel zeker van zich afgeschud.
Alco verdween dit voorjaar plotseling in de buurt van het Lauwersmeer. 'Er kunnen verschillende oorzaken zijn', stelt Muskens. 'Omdat deze kolgans een halsband draagt, kan het zijn dat hij komend seizoen weer wordt gezien en dan is zenderuitval waarschijnlijk. We zijn echter bang dat ook hij in het voorjaar geschoten is. Navraag bij lokale jagers heeft echter niets opgeleverd.'
De trekkende kolganzen zijn te volgen via www.blessgans.de.

Re:ageer