Wetenschap - 27 september 2001

Koffiebarak

Koffiebarak

'Genotsmiddelen nodig? De koffiebarak, open tussen 10 en 10, mits thuis en wakker!' Met deze openingszin hoopt de Koffiebarak potenti?le klanten via de website naar barak 35 te lokken. In het najaar van 1991 begonnen een paar enthousiaste Droevendalers daar met de verkoop van Fair Trade-producten.

Gertjan Jobse, vijfdejaars student Landinrichting en een van de huisgenoten van de Koffiebarak, zwaait de kastdeuren open. In de doodgewone gangkast verbergt zich een keur aan ongewone producten. Chocoladehagel uit Ghana, pepermunt uit Cuba, koffie uit Brazili? en thee uit Vietnam. Alles is 'eerlijk', het meeste biologisch en ??n soort koffie ook nog biologisch-dynamisch. De opbrengst gaat naar de kleine boer in Derde Wereldlanden, staat er op de etiketten. Jobse: "Voor mij betekent Fair Trade dat mensen een eerlijke prijs voor hun waar krijgen en zeggenschap over hun eigen leven, zonder dat ze afhankelijk zijn van inkopersorganisaties. In het verlengde daarvan ligt goed onderwijs. Als mensen hun waar via Fair Trade verkopen, wordt dat vaak aangegrepen om die kleine boeren milieubewust te laten produceren."

Het winkeltje wordt gerund door de zes inwoners van barak 35. Als je er hospiteert, moet je dan ook aangeven dat je de Fair Trade-kast wel ziet zitten. Gertjan houdt zich, samen met zijn huisgenoot Chris Hayes, naast de verkoop ook nog met de administratie bezig. De Koffiebarak is een dependance van De Fontein, de Fair Trade-kraam op de markt, die op zijn beurt weer een onderdeel van wereldwinkel De Uitbuyt is. Jobse: "Zij doen onze boekhouding. Wij zijn een stichting, dus we kunnen niet zelf inkopen, al mogen we wel onze producten uitkiezen. Het scheelt een hoop georganiseer." Jobse en Hayes maakten wat grafiekjes om het koopgedrag van de klanten te bestuderen, en hebben samen een leuke theorie ontwikkeld. Jobse: "In de zomer, de nazomer en de donkere wintermaanden zie je een piek in de wijnverkoop. Voor respectievelijk de feesten en de voorbije vakantieliefdes denk ik. Daarnaast stijgt de chocoladereepverkoop drastisch in de examenperiode. En 's ochtends wordt veel koffie verkocht."

De verkoop is vrijwilligerswerk, dus Jobse en zijn huisgenoten hoeven de winkel niet permanent te bemannen. "Over gebrek aan privacy hebben we eigenlijk helemaal niet nagedacht", zegt Jobse. "Het komt natuurlijk wel eens voor dat je laat naar een feest gaat, en dat er 's ochtends om tien uur iemand op de stoep staat. Of dat mensen buiten de openingstijden aanbellen. Dat is wel eens vervelend. Maar daar staat tegenover dat je veel aanloop hebt. Je kent veel mensen, maakt eens een praatje. Het is echt een soort buurtje. Een ander voordeel: je weet door de wijnverkoop meteen wie er een feest geeft."

De Koffiebarak geniet een redelijke bekendheid, is zelfs al bijna een 'instituut', volgens Jobse. De klanten, soms wel tien per dag, zijn voornamelijk Droevendalers. Jobse: "Ik weet niet hoe sterk het leeft, afgezien van het pragmatische effect. Een winkeltje met wijn, chocola en koffie in de buurt is natuurlijk wel erg makkelijk, maar ik denk dat de meeste klanten ook de idealen wel ondersteunen. Het past ook goed in het beeld. De meeste Droevendalers hebben wel idee?n hoe zij de wereld zouden willen zien."

Al is het slechts 'een barak met een kast', Jobse voelt zich toch een ondernemer van een klein winkeltje. "Je staat er niet bij stil, maar er ligt hier heel wat opgeslagen. Als de distributievrachtwagen voor komt rijden, kan de pallet nauwelijks over het gangpaadje. We hebben natuurlijk geen budget voor reclame, dus in die zin is het geen echte zaak, maar het is goed werk en ik vind het belangrijk dat het zaakje blijft bestaan en groeit."

Plannen voor de toekomst zijn er ook. Ten eerste moet de kast opgeleukt worden, een likje verf zou geen kwaad kunnen. Op de langere termijn wil de koffiebarak de opbrengsten besteden aan goede doelen. Jobse: "We maken geen echte winst, maar bouwen wel een kleine marge in. Voor als een pak scheurt, of om producten die wat minder goed lopen te compenseren. Inmiddels is die 'winst' zo hoog opgelopen dat eigenlijk de hele inhoud van de kast van onszelf is. Van dat geld kunnen we straks best wat projecten steunen. Het lijkt mij persoonlijk leuk om samen met de Droevendalers te beslissen waar dat geld heen gaat."

Clarieke Hidden

Foto Guy Ackermans

Re:ageer