Wetenschap - 29 januari 2014

Koeienscheten laten stal ontploffen, of niet?

tekst:
Albert Sikkema

‘Scheten latende koeien doen stal ontploffen’, meldden de Volkskracht en andere media op 28 januari. Kan dit kloppen of is het een Broodje Aap?

Door een ontploffing in een koeienstal in het Duitse Rasdorf, volgens de politie veroorzaakt door methaangas in de stal, vloog het dak van de schuur er af en raakte een koe gewond. Het gas van de scheten van de negentig koeien veroorzaakte een explosie.

‘Dat van die scheten klopt natuurlijk niet’, zegt Jan Dijkstra van de leerstoelgroep Diervoeding. ‘De methaan die de koe produceert, komt er voor 98 procent aan de voorkant uit en maar voor 2 procent uit de achterkant van de koe.’ Zelfs de vakpers wil dit nog wel eens vergeten. ‘Steekvlam door winderige koeien’, kopte vakblad Boerderij dezelfde dag.

Dijkstra is ‘absoluut geen expert’ op het gebied van stalontploffingen, maar hij vermoedt dat ze twee a drie keer per jaar voorkomen. Dat gebeurt als de methaanconcentratie in de stal grofweg tussen de 5 en 15 procent zit, zegt de veevoedingswetenschapper, die onderzoek deed naar de methaanproductie van boerderijdieren in relatie tot veevoer. Een goed geventileerde stal zit heel ruim onder de 5 procent. En aangezien de meeste koeienstallen gedeeltelijk open zijn en daarmee erg goed geventileerd zijn, moet er in Rasdorf sprake zijn van een ouderwetse gesloten stal. In gesloten, slecht geventileerde varkensstallen kan er ook zo’n hoge methaanconcentratie ontstaan.

In de stal in Rasdorf moet het niet te harden zijn geweest, omdat er naast de hoge methaanconcentratie ook veel ammoniak in de stal moet zijn geweest, zegt Dijkstra. En dat ruik je. Methaan uit mest is het meest risicovol. ‘Als je bijvoorbeeld de drijfmest mixt in de mestkelder onder de stal, dan komen er veel gassen vrij. Ik schat in dat er iets was met de methaan uit de mest(opslag) in dit geval, dat vanuit de mestkelder is opgestegen naar de stal. Het lijkt me sterk dat de methaan direct van de koeien de oorzaak was van de ontploffing.’

Conclusie: het waren zeker geen koeienscheten die de Duitse stal deden ontploffen, en ook is het onwaarschijnlijk dat heel veel boertjes van negentig koeien de oorzaak was. Aannemelijker is dat er wat mis was met de mestopslag bij of onder de schuur. Shit happens.


Re:ageer