Wetenschap - 15 februari 2016

Koe en kalf samen is slechter voor dierenwelzijn

tekst:
Albert Sikkema
21

De Tweede Kamer wil dat de kalfjes na de geboorte langer bij de koe blijven. Dat komt het dierenwelzijn niet ten goede, zegt welzijnsonderzoeker en lector Hans Hopster, integendeel.

Hopster: ‘Het klinkt als een sympathiek idee. Nu worden de kalfjes op twee van de drie bedrijven na de geboorte direct bij de koe weggehaald. Daar zijn goede redenen voor, maar kan het ook anders? Enkele tientallen, vooral biologische melkveehouders experimenteren er mee om de kalfjes langer bij de koe te houden, soms in een familiekudde.’

Wat is beter vanuit welzijnsoogpunt, gemeten aan het dier?

‘Hier is vrij veel onderzoek naar gedaan in de laatste dertig jaar. Als voorbereiding op de geboorte wordt het maternale gedrag van de koe volledig hormonaal aangestuurd. Maar als het kalf is geboren, maakt die hormonale sturing plaats voor sturing door de prikkels van het kalf. Evolutionair is dat voordelig: als het kalf doodgeboren is, moet de koe daar geen energie in steken. Na de geboorte neemt het kalf het initiatief. Als het kalf wil drinken, komt moeder in actie. Als je het kalf direct weghaalt, dooft het maternaal gedrag van de koe snel uit, vooral bij koeien die geen ervaring hebben opgebouwd met het grootbrengen van een kalf.’

Dat voelt tegennatuurlijk.

‘Precies, mensen hebben het idee dat dit anders in elkaar zit. Wij zijn opgegroeid met de hechtingstheorie van John Bowlby, dat een goede hechting bij kinderen allerlei psychologische problemen later voorkomt. Maar tussen zoogdieren bestaan grote verschillen in de mate waarin hun jongen bij de geboorte afhankelijk zijn van moederzorg. De koe lijkt in dit opzicht veel meer op de gnoe, waarbij het kalf extreem zelfredzaam ter wereld komt. Onder natuurlijke omstandigheden verstopt de koe het kalf de eerste drie dagen in het struikgewas. Ze is er dan niet altijd bij, maar houdt op enige afstand de wacht en zoogt het kalf enkele keren per dag. Daarna groeit het kalf op met leeftijdsgenoten in de kudde. Naarmate koe en kalf langer bij elkaar blijven wordt de band hechter. Dus als we de Kamermotie uitvoeren, kan er juist een welzijnsprobleem ontstaan als we kalf en koe na – zeg – twee maanden gaan scheiden.’

Is de koe niet nodig voor de gezondheid van het jonge kalf?

‘Boeren scheiden kalf en koe juist in het belang van de gezondheid. Het pasgeboren kalf moet snel voldoende biest van de koe krijgen om immuniteit op te bouwen. Als je dat overlaat aan kalf en koe, gaat het nog wel eens mis. Door de controle over te nemen van de koe kan de boer dat beter waarborgen. Verder wil je als boer niet dat het kalf ziektekiemen oploopt in de ligboxenstal. Ook om die reden zet de veehouder het pasgeboren kalfje liever een tijdje apart in een schone, droge, warme box. Uit het oogpunt van gezondheid kleven er juist concrete risico’s aan het bij elkaar houden van koe en kalf, terwijl de voordelen ervan nog onvoldoende zijn aangetoond.’

Dus blijven scheiden?

‘Uitvoering van de Kamermotie is onverstandig, kijkend vanuit het perspectief van het dier. Maar je hebt ook de ‘intrinsieke waarde’ van het dier en daar heeft iedereen een eigen idee over. Zo kun je redeneren dat het scheiden ‘onnatuurlijk’ is en daarmee slecht.’

Re:acties 21

  • J.Bleeker

    Het gaat allemaal om de melk die de mensen willen drinken. Melk hebben wij mensen maar eenmaal nodig in ons leven en dat is de melk van ons moeder. Koeien moeten maar melk blijven produceren en dat gebeurt door constant de koeien zwanger te laten worden. De kalveren worden weggehaald bij de moeder,de mannetjes worden zo snel mogelijk gedood en de vrouwtjes worden weer nieuwe melkkoeien. Na ongeveer 5 jaar zijn de koeien uitgemolken(letterlijk)en worden geslacht. een koe kan 20 jaar worden en wordt dus beroofd van 15 jaar van haar leven. Hoe zou u het vinden als u beroofd wordt van 15 jaar van uw leven?

    Reageer
  • Peggy

    Hebben ze uw kind ook direct bij u weggehaald na de geboorte?
    Hoe is dat voor u geweest en voor uw baby?

    Reageer
  • Rick Dijkstra

    haha bier

    Reageer
  • bianca

    schandallig dit. de kalfjes roepen iedere x dat ze hobger hebben.naar de koeien en die roepen ook rerug. veel kalfjes ontsnappen om hun moeder te zoeken. kalfje staat in n keappe stal kan zich bouwrlijks omdraaien. erg hoe deze dieren worden gevoerd en in hun eigen stront staan.
    de enige reden dat t kalf wordt wegfehaald is meer melk om te verkopen voor de boer.
    n kalf wat lekker bij zn moede blijft is niet zielig. hoe hun omgang is hoeven wij niet over te oordelen. n koe is geen mens. maar t is n leugen dat die koe niet roept ed. om dr kalf.

    Reageer
  • vegazosten

    Hoe ver is het al gekomen met de stomheid, oudbollige tradities en gewoontes? Vooral winstbejag is belangrijk ten koste van anderen.
    Schandalig dat dieren niet eens hun natuurlijke gang meer kunnen gaan? We stelen, moorden en misbruiken dieren omdat wij mensen de gewoonte hebben om dierlijke produkten willen gebruiken. Wij mensen betalen zelfs zonder na te denken voor iets dat tegennatuurlijk is. Wij willen zelfs niet weten wat de ontelbare nadelen er van zijn en omheen gebeurt.
    We kunnen alle dierlijke produkten zo gemakkelijk vervangen met veel betere produkten die veel minder belastend is. De mens is een oudbollig gewoontedier die amper iets geeft om het lot van anderen. Zolang we het maar zelf goed hebben hé? Vervang stap per stap alle dierLIJKe produkten door plantAARDIG gezonde produkten. Dan ben je aardig op weg naar een geëvolueerd beschaafd en bevrijdt mens.

    Reageer
  • SR PhD WUR

    Kijk, en daar komt Roos Vonk met een goed artikel in de Volkskrant waarin ze haarfijn uitlegt wat er mis is met het niet willen onderzoeken van de mogelijkheid tot later scheiden van koe en kalf.

    http://www.volkskrant.nl/opinie/ethisch-willen-omgaan-met-dieren-is-niet-emotioneel~a4290693/?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=shared%20content&utm_content=free

    Het kán anders ;-)

    Reageer
  • John Hoeks

    Go Vegan. Klaar.

    Reageer
    • KEes

      Ik ben een mens, geen koe. Klaar.

  • Jarno Gieteling

    Als melk & vlees enkel bijproducten zouden zijn, dan is deze hele discussie toch niet meer relevant?? Laat een koe gewoon koe zijn! of kalf...

    Reageer
  • Piet Janssen

    Wat is er nu mis mee, dat het kalf zich hecht aan de moeder ?
    Het geeft voor de boer meer werk, minder melk en dat is de reden van de vroege scheiding. Bij de redenatie zit veel naar iets toe praten en roept daarom veel vragen op betreffende wetenschappelijke onderbouwing.

    Reageer
    • Reactie

      De vraag is of het welzijn van het kalf echt beter wordt als het zich aan de moeder hecht. Is dat menselijke projectie of is dat echt zo? Dát moet je nou onbevooroordeeld (=wetenschappelijk) onderzoeken. En dat kan lastig zijn ja.

  • Anita

    Wat ik nog mis in deze discussie hoe het staat met de arbeidsomstandigheden van de boer. Ik sta te springen, mijn hart veert op, want ja, de boer moet het kalf de uier laten vinden: lees 'de boer mag doodgedrukt worden of invalide geschopt'. Achter elke liter melk die geproduceerd wordt op onze boerderij moet 4 eurocent achteraan, hoe bedoel economisch gewin. De supermarkten ja, die varen wel bij duurdere prijzen, de boer ziet hier echter niets van terug. Een kilo kaas kost plm. 8 euro, hierin wordt 8 liter melk verwerkt. De opbrengst voor een boer is 0,31 cent per liter, dus reken maar uit en ga na waar de rest blijft.

    Hoe dan ook, wij doen het onze kinderen niet aan de boerderij over te nemen.

    Reageer

Re:ageer