Wetenschap - 29 oktober 2019

Klimaatvriendelijke koe heeft methaanremmers nodig

tekst:
Albert Sikkema
2

Een nieuw voeradditief van DSM remt de vorming van het broeikasgas methaan in de koe, net als toevoeging van nitraat aan het veevoer. Veevoeronderzoeker Jan Dijkstra schetst de werking en mogelijkheden.

©Shutterstock

‘De effectiviteit van Bovaer - het middel van DSM om methaanvorming te remmen - wordt binnenkort getest op Dairy Campus, het onderzoek- en innovatiecentrum voor de melkveehouderij van Wageningen Livestock Research’, zegt Dijkstra.

‘De test is nodig voor opname van dit product in de Kringloopwijzer, het hulpmiddel voor melkveehouders voor het mineralenmanagement. De wijzer maakt een schatting hoeveel broeikasgassen de koeien produceren, afhankelijk van de gebruikte hoeveelheid krachtvoer, gras en snijmaisaandeel in rantsoen. WUR-onderzoekers testen nu hoeveel de methaanuitstoot daalt bij meerdere voerrantsoenen. Die cijfers kunnen boeren dan gebruiken bij invulling van de Kringloopwijzer.’

Wat levert het onderzoek op?
‘Met het Nederlandse rantsoen daalt de methaanproductie bij gebruik van Bovaer naar verwachting met zo’n 20 procent. Dat is een kleinere daling dan de 30 procent die DSM claimt op basis van internationaal onderzoek. Dat komt omdat er veel vezels in het Nederlandse rantsoen zitten. Met meer vezels wordt het middel minder effectief. Bovaer komt wellicht eind volgend jaar op de markt. Het wordt op dit moment beoordeeld door de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA.’

Toevoeging van nitraat zou ook helpen?
‘Als je nitraat toevoegt aan het voer, zetten bacteriën nitraat om in ammoniak, waardoor er minder methaan ontstaat. Dit proces is onderzocht op proefbedrijf De Marke van WUR. Het is een andere aanpak dan Bovaer. Bovaer is een molecuul dat bindt aan een enzym dat methaan vormt in de pens van de koe, het schakelt dit enzym uit. Je hebt er maar 0,06 gram per kilo voer van nodig. Van nitraat heb je veel meer nodig. Om een methaanreductie van 10 tot 15 procent te bereiken, is 10 tot 15 gram nitraat per kilogram voer nodig.’

Werkt Bovaer samen met nitraat?
‘We weten nog niet of je de werking van Bovaer en nitraat mag optellen, zodat je 30-35 procent minder methaanuitstoot krijgt, of dat er interacties tussen de middelen zijn. Maar in elk geval kun je met deze middelen een flinke afname realiseren. Nitraat zit van nature in graskuil, maar het zuivere toevoegmiddel wordt geleverd door het agrobedrijf Cargill. Ook Cargill is bezig met onderzoek naar deze methaanremmer voor de Kringloopwijzer.’

Is dit voldoende om de klimaatdoelen te halen?
‘De veehouderij moet de methaanuitstoot in de komende jaren halveren. Met deze voeradditieven kunnen boeren een goede stap zetten. Het kost wel geld, de melkprijs zal iets moeten stijgen. ’

Re:acties 2

  • Jan Dijkstra

    Met 'toevoeging van nitraat' wordt bedoeld dat stikstof uit rantsoen vervangen wordt door stikstof uit nitraat - netto evenveel stikstof in rantsoen dus. Ammoniak, gevormd uit bijvoorbeeld afbraak van eiwit of van nitraat in de pens, kan door micro-organismen in de pens weer gebruikt worden om aminozuren en uiteindelijk eiwit te vormen. Dus geen verhoging ammoniak uitstoot.

    Reageer
  • Freek

    Remming van een methaanvormend enzym klinkt OK, maar Nederland zit echt niet te wachten op verhoging van de ammoniakuitstoot ('stikstof') door het toevoegen van nitraat aan veevoer. Het nog verder verhogen van gewas-eigen nitraat in gras en ander veevoer heeft ook dat onzalige effect. Niet doen dus; spaar de kool én de geit.

    20-25 % reductie van methaan door Bovaer en andere maatregelen, lijkt haalbaar. Wel eerst zien en dan geloven. We kunnen op korte termijn alvast een 25% krimp van de rundveestapel inzetten als minste vereiste om de beoogde 50% methaan-reductie te behalen. De Nederlandse consument hoeft er geen druppel zuivel om te laten; koop s.v.p. verantwoorde zuivel voor een dubbeltje meer.

    Reageer

Re:ageer