Wetenschap - 18 januari 2007

Klimaatonderzoek is kansberekening

De klimaatsverandering is ingewikkeld uit te leggen. In de eerste folder over klimaatsverandering die gericht is op het grote publiek, blijkt dat klimaatwetenschap vooral een kwestie is van kansberekening.

Klimaatwetenschappers van het Platform Communication of Climate Change, waaronder onderzoekers van Wageningen UR, hebben voor het eerst een populaire samenvatting gemaakt van het onderzoek naar klimaatsverandering. De twintig pagina's tellende folder wordt 18 januari gepresenteerd aan de vaste Kamercommissie voor het klimaat. Het is de bedoeling dat de klimaatwetenschappers elk jaar een update maken.
De wetenschappers gaan in de folder onder andere in op de vraag of de weerrecords van de afgelopen jaren te maken hebben met klimaatsverandering. In Nederland sneuvelde in 2006 het ene na het andere weerrecord (zie kader), terwijl in 2005 boven de Atlantische oceaan het meest extreme orkaanseizoen ooit woedde. Sinds het begin van betrouwbare metingen in 1944 werden daar niet eerder zoveel orkanen waargenomen. Verder werd de zwaarste orkaan ooit gemeten - Wilma, met een minimumluchtdruk van 882 hectopascal en een maximale luchtsnelheid van 280 kilometer per uur - en waren er voor de tweede keer vijf orkanen in de twee zwaarste categorieën.
De wetenschappers doen geen harde uitspraken over of die records het gevolg zijn van de klimaatsverandering. Daar is het weer volgens de folder te veranderlijk en onvoorspelbaar voor. Zo maakt een stijging van de zeewatertemperatuur wel meer orkanen mogelijk, maar werkt een toenemende stabiliteit van de atmosfeer dat weer tegen. Ook de extreme weersomstandigheden in Nederland en andere delen van Europa – met op tal van plaatsen sneeuwrecords en extreem hoge waterstanden - horen volgens de klimaatwetenschappers bij de grillen van de natuur.
Dat het klimaat verandert betogen de wetenschappers aan de hand van kansen. De kans dat een oktobermaand net zo warm wordt als in 2006 is momenteel eens in de veertig jaar, tegen eens in de honderd jaar vroeger. En doordat orkanen gevoelig zijn voor warmer zeewater, stijgt de kans op orkanen als de zeetemperatuur toeneemt. Het is rekenen met onzekerheden, geven de klimaatwetenschappers toe.
Voor 2050 luidt de voorspelling: één tot twee graden warmer met mogelijk zachtere en nattere winters en warmere, drogere zomers. / Martin Woestenburg

Weerrecords 2006
Warmste julimaand sinds 1706 (22,3 graden)
19 juli op twee na hoogste temperatuur (Vlissingen, 37,1 graden)
Natste augustusmaand sinds 1906 (184 mm)
Warmste septembermaand sinds 1706 (17,9 graden)
Op één na warmste oktobermaand sinds 1706 (13,6 graden)
Meeste extreme regendagen in zomer sinds 1950 (13 dagen > 50 mm)

Re:ageer