Wetenschap - 4 november 2013

‘Klimaat niet oorzaak van tornado’

Een heuse tornado trok gisteren door Wijk bij Duurstede. Ook het huis van Aalt Dijkhuizen moest het bijna ontgelden, liet hij op Twitter weten. Was deze tornado uniek voor Nederland en had hij te maken met de klimaatverandering? Vijf vragen aan de Wageningse klimaatdeskundige Leo Kroon.

Waarom was dit een tornado en niet gewoon een windhoos?
‘We spreken van een tornado als de windsnelheid hoger is dan 105 kilometer per uur en er een connectie is met een onweersbui. In Wijk bij Duurstede lag de windsnelheid tussen de 140 en 150 kilometer per uur, te oordelen naar de schade. Dat maakt het een tornado in de F1 klasse, dat is de laagste klasse maar voor Nederlandse begrippen heel behoorlijk.’

Hoe ontstaat een tornado?
‘Een combinatie van warme lucht aan de grond en koude luchtstromen in de bovenlaag. Daardoor stijgt de warme lucht zo snel op dat hij gaat wervelen, hij wordt door de koude lucht min of meer naar boven gezogen. Dat klopt met het beeld van Nederland in de laatste paar weken: na een betrekkelijk warme nazomer kregen we afgelopen week plotseling te maken met een paar stevige depressies.’

Is er hier klimaatverandering in het spel?
‘Waarschijnlijk niet. Windhozen en kleine tornado’s komen wel vaker voor in Nederland. Theoretisch is het niet ondenkbeeldig dat klimaatverandering tot zoiets kan leiden. Het KNMI voorspelt zwaardere regenbuien in de zomerperiode, dat kan windhozen aanwakkeren. Maar we zitten nu al in november dus dat staat daar los van.’

Is Nederland eigenlijk voldoende voorbereid op dit soort natuurgeweld?
‘Je kunt nooit volledig voorbereid zijn op alle onheil die je kan overkomen. Maar Nederland heeft wel het geluk dat we een traditie hebben van stenen huizen, in tegenstelling tot de VS met al die huizen van hout. Meestal blijft het hier beperkt tot rondvliegende dakpannen en bomen die omwaaien. Maar wanneer je je daar op voorbereidt dan zul je zien dat er iets anders gebeurt. In Bennekom hadden we dit weekend enorme hagelstenen bijvoorbeeld.’

Heb je zelf wel eens achter een tornado aan gejaagd?
‘Nee, in Nederland komen ze te weinig voor en duren ze veel te kort. Ik ken wel mensen die hier achter zware regenbuien aanjagen, die duren vaak wel een paar uur. Dat vinden ze interessant om mee te maken. Zelf heb ik niet zo’n indrukwekkend track record. Ja, ik heb een keer een stofhoosje gezien. Toevallig.’

Tweet Aalt Dijkhuizen‏: ‘Onvoorstelbaar. Passeerde op 50 m van ons huis!! Grote schade in Wijk bij Duurstede na windhoos.’

Re:ageer