Wetenschap - 20 juni 2002

Klein wild in Keniaans park verdrongen door grote grazers

Klein wild in Keniaans park verdrongen door grote grazers

Het Lake Nakuru National Park is een natuurreservaat in Kenia dat bekend staat om zijn uitzonderlijk grote variatie aan samenlevende wilde hoefdiersoorten. Daar lijkt echter geleidelijk een eind aan te komen, zo blijkt uit onderzoek van promovendus Shem Mwasi. De kleinere soorten zoals de waterbok, rietbok en het wrattenzwijn leggen het af tegen de forsere buffels en zebra's.

Het Lake Nakuru National Park is naar Nederlandse maatstaven groot: het heeft een oppervlakte van 188 vierkante kilometer. Maar voor Afrikaanse hoefdieren, waarvan sommige gewend zijn om honderden kilometers te migreren, is het behelpen. Met name sinds er een omheining is aangebracht rond het park in 1976 en een deel van het hek onder stroom staat sinds 1987, zijn sommige diersoorten door het isolement en de concurrentie om voedsel sterk in aantal afgenomen, zo zegt Mwasi.

De bioloog wijst erop dat het Nakuru hartebeest, dat hier oorspronkelijk leefde, al is uitgestorven en dat olifanten alleen nog in omliggende gebieden te vinden zijn. Er zijn nog meer dan tien verschillende hoefdiersoorten aanwezig, maar de kleinere onder hen hebben het moeilijk. "De laatste tien jaar zijn de meer dan driehonderd kilo wegende buffel en de eveneens zware elandantiloop de gemeenschap gaan domineren. In 1990 waren er nog vijfhonderd buffels, nu zijn dat er meer dan tweeduizend. Ook het aantal zebra's is toegenomen, van 244 naar 775. Dit alles is waarschijnlijk ten koste gegaan van de kleinere waterbok en wrattenzwijn. Er zijn nu zo'n 750 waterbokken en evenzoveel wrattenzwijnen, maar in 1990 waren er drie keer zoveel van beide soorten."

Mwasi ontdekte tijdens zijn veldwerk in de savanne dat de verschillende hoefdieren praktisch dezelfde grassoorten eten. Ze concurreren om het voedsel, en blijkbaar winnen de grotere dieren het, al heeft Mwasi geen directe onderlinge strijd gezien in het veld.

Mwasi zou het liefste zien dat er in Kenia en ook in andere Oost-Afrikaanse landen meer land beschikbaar komt om de wildreservaten uit te breiden. "Maar in ieder geval in Kenia is dit jammer genoeg bijna onmogelijk gezien de onstabiele politiek-economische situatie. Wat we wel kunnen doen, is het wild buiten de parken proberen te beschermen tegen onder andere illegale jacht en de lokale gemeenschappen betrekken in wildbeheer. Zo'n zeventig procent van ons wild leeft immers buiten natuurparken."

|

H.B.

Mwasi hoopt op 25 juni te promoveren bij prof. Herbert Prins, hoogleraar natuurbeheer in de tropen en ecologie van vertebraten.

Re:ageer