Wetenschap - 15 maart 2013

Kip ik heb je

Wagenings onderzoek kan leiden tot concrete verbetering van de lokale voedselvoorziening en armoedebestrijding. Neem de Ethiopische kip.

bloglogo-iStock_000008668984Small.jpg
Kippen spelen een vitale rol in de voedselvoorziening in de meeste Ethiopische dorpen, vertelde Nigussie Mullu me drie jaar geleden. 'Ze zijn vaak de enige inkomensbron voor de vrouwen in de dorpen. Als we de productiviteit van de kippen verbeteren, verbeteren we de leefomstandigheden van de dorpsbewoners.'
Mullu was onderzoeker bij het Ethiopian Institute of Agricultural Research. Hij had net een onderzoek afgerond om na te gaan welk type kip de dorpsbewoners het liefste rond hun huis zagen scharrelen. Daar kwam een robuuste dubbeldoelkip uit, wit of roodbruin van kleur. De ideale kip kon de lokale parasieten trotseren, legde veel eieren en had bovendien vlees op de botten, zodat ze ook na de slacht voedingswaarde had. Mullu was toen bijna klaar met zijn promotieonderzoek in Wageningen, hij promoveerde in september 2010.
Hoe zou het er nu voorstaan? Daar weet Mullu's promotor Johan van Arendonk meer van. Het promotieonderzoek heeft geleid tot een gezamenlijk vervolgproject van Wageningen UR, het Ethiopische onderzoeksinstituut waar Mullu werkte en het International Livestock Research Institute (ILRI). Dit project bestaat uit een fokkerijprogramma op het Ethiopische onderzoeksinstituut om de productiviteit van de lokale Horro kippen te verbeteren. Dit jaar worden de verbeterde Horro's uitgezet bij dorpsbewoners. In het veldonderzoek worden ook kruisingen van de lokale kippen met een productief westers kippenras getest. Zo is een vergelijking mogelijk van de rassen onder de lokale omstandigheden.
Dit is dus science for impact die zowel een bijdrage kan leveren aan de voedselzekerheid als de armoedebestrijding. We weten nog niet of dit een succes wordt - over 3 jaar zou je de inkomenssituatie van de dorpsvrouwen weer moeten nagaan - maar het ziet er naar uit dat dit kennisproject binnen vijf jaar daadwerkelijk effect sorteert.   
Wie of wat bepaalt hier het succes? Of zoals mensen in de ontwikkelingswereld het uitdrukken: wie is hier de agent of change? In dit geval is dat de wetenschappelijke samenwerking tussen Van Arendonk en Mullu's Ethiopische begeleider Tadelle Dessie. Hun gedeelde visie over de rol van betere kippen in de voedselvoorziening leidt tot ontwikkeling en toepassing van kennis in Ethiopiƫ.
Ik denk dat er veel vaker Wageningse promoties ten grondslag liggen aan concrete ontwikkeling. Maar je hoort er zelden iets over. Na de promotie gaat de universiteit weer over tot de orde van de dag - artikelen publiceren - en is de agent of change gevlogen. Hij komt alleen op de radar als Wageningen UR ook betrokken is bij een vervolgproject. Zoals dit keer. Kip ik heb je.

Re:ageer