Wetenschap - 6 september 2007

Kinderen lijden aan ‘natuurtekort’

1248_nieuws.jpg
Kinderen van nu weten veel van tropische regenwouden, maar het bos of stuk grasland dichterbij huis is steeds vaker onbekend terrein. Dat is slecht nieuws voor de toekomst van de natuur én het kind, zegt de Amerikaanse wetenschapsjournalist Richard Louv. Hij gaf maandag 3 september een lezing voor onderzoekers van Alterra over zijn boek ‘Het laatste kind in het bos’.
‘Als jongetje van acht liep ik de achterdeur uit, de tuin uit, door de akkers naar het bos. Dit was in mijn ogen oneindig, en het voelde alsof het van mij was. Nog steeds zit dat bos in mijn hart. Herinneringen als deze lijken echter met mijn generatie verloren te gaan’, vertelt Louv aan de goed gevulde zaal.
Anno 2007 zijn er nog maar weinig kinderen die urenlang door het bos struinen of hutten bouwen in verwilderde gebieden. Jongeren brengen steeds meer tijd binnen door en lijden volgens Louv zelfs aan het ‘natuurtekortsyndroom’.
De trend baart hem zorgen. ‘Toen er bulldozers in mijn bos kwamen, trok ik de markeerstokken die aangaven waar gekapt moest worden eruit’, vertelt Louv. ‘Niet omdat ik dacht aan de ecologische waarde, maar omdat het van mij was. Bij kinderen van nu zit natuur in hun hoofd. Ze leren over de Amazone, maar weten niets van de bomen in hun buurt of de dieren in de beek verderop. Hoe kunnen zij, zonder die persoonlijke band, straks strijden voor het behoud ervan?’
Bovendien is spelen in de natuur belangrijk voor de ontwikkeling van een kind, zegt Louv. ‘Het leert ze creatief, ondernemend en coöperatief te zijn.’ Eerder is al aangetoond dat in wijken met weinig groen relatief meer kinderen met overgewicht wonen. Ook depressies en ADHD wijt Louv aan het gebrek aan speeluurtjes in de natuur.
Ouders spelen een grote rol in de tendens dat kinderen steeds meer in de buurt blijven, zegt Louv. Ze zijn bang voor ongelukken, ontvoering en aanranding. Louv: ‘We leven in een maatschappij van angst. Natuurlijk is elke ontvoering er één teveel, maar is het een reden om een hele cultuur te veranderen in eentje waarin kinderen niet meer op ontdekkingstocht mogen?’
Maar zelfs al mochten kinderen uren buiten zwerven, dan nog kunnen ze er moeilijk onbezorgd op uit. ‘Spelen buiten de aangelegde speelveldjes, in de wilde natuur lijkt haast verboden’, zegt Louv. Boompje klimmen, bloemen plukken en buiten de paden struinen is schadelijk voor de natuur en mag daarom niet. ‘We werken met zijn allen zo hard aan het behoud van natuur voor toekomstige generaties, dat kinderen van nu er nauwelijks meer van lijken te mogen genieten.’ / Laurien Holtjer

Richard Louv – Het laatste kind in het bos. Hoe we onze kinderen weer in contact brengen met de natuur. Uitgeverij Jan van Arkel, Utrecht. 385 pagina's. 19,95 euro.

Re:ageer