Wetenschap - 20 oktober 2010

Kijkje in de biotoekomst

Klimaatverandering beïnvloedt ­verspreiding van planten en dieren. Alterra laat gevolgen zien in digitale atlas.

Veenhooibeestje
Door de opwarming van de aarde verschuiven geschikte klimaatzones voor plant en dier. Grofweg van zuid naar noord. Samen met een aantal natuurorganisaties heeft Alterra zo veel mogelijk beschikbare informatie verzameld over de klimaatverandering. Die is verwerkt tot een digitale atlas waarin gevolgen voor drieduizend planten- en diersoorten in Nederland tot 2050 visueel zijn verwerkt.
Neem de genoemde Cetti's zanger. Geoefende vogelaars zullen hem kennen als een tamelijk zeldzame zangvogel die alleen in Zuid-Nederland weleens broedt. Dankzij de klimaatverandering keren de kansen. Over enkele decennia kent iedereen hem. Dat geldt ook voor de bergfluiter en de marmersalamander.
Daarentegen verdwijnt het veenhooibeestje, een zeld­zame vlinder die nog maar op een paar plekken in Drenthe voorkomt. Eenzelfde lot treft mogelijk ook de velduil en de hei­kikker.
Tool voor beleidsmakers
De database is voor terreinbeheerders en beleidsmakers een handig hulpmiddel, vertelt projectleider Claire Vos van Alterra's Centrum Landschap. 'Het is interessant om te zien hoe een bepaalde soort op de klimaatverandering gaat reageren. Het is gereedschap dat inzicht geeft in de haalbaarheid van je doelen.' Maar zij wijst ook op de beperkingen. 'Je moet dit niet als absolute waarheid zien. Het is een simpele tool. Er is altijd een bepaalde mate van onzekerheid. We weten bijvoorbeeld niet welk klimaat we precies krijgen. De modellen zeggen wat je kunt verwachten op basis van klimaatverandering.'
Het gaat dus volgens Vos om 'potenties'. 'Maar misschien worden er wel maatregelen getroffen die de voorspelde verandering afremmen. Of aan de andere kant juist aanjagen.' Bovendien zegt het klimaat niet alles volgens Vos. 'Het klimaat kan geschikter worden voor bepaalde soorten, maar dat zegt niets over de vraag of er wel leefgebied beschikbaar en bereikbaar is en of een soort in staat is zich te vestigen.'

Re:ageer