Organisatie - 22 juni 2011

Kibbelen om kamers

De relatie tussen universiteit en Idealis leek de goede kant op te gaan, maar onenigheid over een nieuwbouwproject heeft de moeizame verhouding tussen de twee weer op scherp gezet. Waar ging het mis tussen de universiteit en de studentenhuisvester?

Wat bezielde directeur Hans van Medenbach van Idealis toen hij begin juni bezwaar aantekende tegen de bouw van tijdelijke studentenwoningen van Wageningen Universiteit aan de Haarweg? Het ingrijpen van Idealis leidt vermoedelijk tot twee maanden uitstel van de bouw, zodat de 150 extra kamers voor buitenlandse studenten niet klaar zijn als die medio augustus arriveren. Van Medenbach was geïrriteerd en wil de universiteit een hak zetten, zeggen bronnen bij de universiteit en Idealis. Ze willen niet met naam en toenaam in de krant, want het is een gevoelig onderwerp.
Op het eerste gezicht draait het meningsverschil tussen universiteit en studentenhuisvester om een tech­nische kwestie. De universiteit wil de nieuwe tijdelijke units op twaalf meter afstand van de bestaande huisvesting van Idealis bouwen. Te weinig, zegt Idealis. Niets aan de hand, zegt de universiteit, de afstand is minstens 16 meter. De tijdelijke huisvesting komt deels op de fundering van de oude schuur van Unifarm - die stond er nog toen Idealis het studentencomplex bouwde.
Waarom belde Idealis niet even naar de universiteit of die afstand groter kon? En waarom neemt de universiteit op dit moment geen contact op met Idealis om die afstand te bespreken? Idealis geeft in dit stadium geen commentaar. En woordvoerder Simon Vink van Wageningen UR zegt: 'In dit stadium is geen winst te boeken met overleg. De bal ligt bij de gemeente. We moeten nu even de for­mele kanalen volgen.' Uitspraken als deze duiden niet op een soepele verstandhouding.
Liever kamernood dan leegstand
Het botert al lange tijd niet tussen universiteit en Idealis. Aan de basis liggen bedrijfsmatige tegenstellingen. Vijf tot tien jaar geleden, toen de studentenaantallen nog daalden, kampte Idealis met een kameroverschot. De huisvester wist met moeite leegstand te voorkomen door kamers aan Wageningse jongeren te verhuren en besloot uiteindelijk de Rijnsteegflat te slopen. Die 'crisisjaren' werken nog door in het huidige beleid.
Idealis richt zich op een zeer hoge bezettingsgraad en is daarom gebaat bij spanning op de kamermarkt. Leegstand moet voorkomen worden. Vroeger stelde de huisvester zich tot doel dat alle studenten op de wachtlijst begin november onder dak waren. Dat tijdstip werd verlegd naar 1 februari en is inmiddels op 1 mei gesteld. Voor 1 mei heeft Idealis dus geen leegstand. 'Dat is een harde interne doelstelling', zegt een kenner. 'De corporatie heeft daarom een extreem laag leegstandspercentage: 1 procent.' Dat betekent wel dat menig student acht maanden op en neer moet reizen of is aangewezen op de particuliere sector. Een enkeling moet zelfs genoegen nemen met een caravan.
Onderdak
Dat zint de universiteit niet - die wil de studenten snel onderdak hebben. Want de vraag naar kamers stijgt snel, maar de plannen van Idealis om extra huisvesting te realiseren, lieten lang op zich wachten. En nu ze eindelijk nieuwe kamers kan bouwen aan de Rijnsteegflat, gebeurt er niets. Eerst zou de bouw begin dit jaar starten, nu wil Idealis na de zomervakantie van start gaan. Naar verluidt wil Van Medenbach pas met de bouw beginnen als hij een wachtlijst heeft van 350 studenten die hij zo in het nieuwe complex kan plaatsen. Terwijl de nood hoog is, stuurt Idealis bewust aan op een grote wachtlijst, klagen betrokkenen bij de universiteit. Anderen noemen de huisvester weinig ondernemend.
Dat de universiteit zich stoort aan 'monopolist' Idealis, lijkt bevestigd te worden door de groeiende contacten met nieuwe spelers op de kamermarkt. De eerste noodvoorziening voor buitenlandse studenten aan de Haarweg die de universiteit liet bouwen werd uitbesteed aan een andere partij. Daarnaast ging de universiteit in zee met hotelexploitant Jaap Veenendaal en een vakantiepark in Hoenderloo die wel ondernemend en snel reageerden op de groeiende vraag naar kamers.  
Dat leidde weer tot irritaties bij Idealis. Bovendien stoorde het de corporatie dat de universiteit haar studentenbeleid niet afstemde met het huisvestingsbeleid van Idealis, zo luidt het in kringen rondom Idealis. Sommigen menen dat de nieuwe eenheden aan de Haarweg er zonder problemen hadden kunnen komen, mits de universiteit eerder en beter met 'buurman' Idealis had overlegd over de bouw ervan. In plaats daarvan werden de plannen pas in een laat stadium overhandigd aan Idealis. Mede daarom wil Van Medenbach de bouw nu dwarsbomen, denken betrokkenen.
Gooit hij zo niet zijn eigen glazen in? Want Idealis was toch net met de universiteit overeengekomen dat het 350 nieuwe permanente studentenkamers mag gaan bouwen op de campus? Mis. De papieren voor de bouw van dit complex zijn nog niet getekend. Volgens ingewijden zijn er toch weer verschillen van inzicht ontstaan. Mogelijk probeert Idealis met het bezwaar een doorbraak in het campusproject te forceren, menen sommigen. In elk geval denkt niemand dat het uitzicht van de Idealis-studenten de werkelijke beweegreden is voor die stap.
'Studenten de dupe'
Naast zakelijke spelen ook persoonlijke aspecten een rol in dit conflict, zeggen de betrokkenen. De verstandhouding tussen Van Medenbach en bestuurslid Tijs Breukink, verantwoordelijk voor huisvesting bij Wageningen UR, is puur zakelijk. De huisvestingsadviseurs van Breukink hebben weinig meer op met de eigengereide en assertieve ­Idealis-directeur.
Anderzijds irriteert Van Medenbach zich naar verluidt aan het dubbele gezicht van de universiteit: enerzijds aankloppen bij Idealis voor voldoende goedkope woonruimte voor studenten, anderzijds de volle prijs vragen voor de grond waarop die kamers gebouwd zouden kunnen worden.
Maar op de mening van Van Medenbach zit de universiteit steeds minder te wachten. De partner van weleer is veranderd in een van de marktpartijen. Maar andere marktpartijen zijn vooralsnog zeldzaam. Er hebben zich nog geen bouwbedrijven of vastgoedbeleggers gemeld die even een studentencomplex in Wageningen gaan bouwen. Ook de gebouwen voor noodopvang van buitenlandse studenten liggen niet voor het oprapen - de universiteit zoekt nog steeds naar honderd extra kamers voor komend seizoen.
Studenten, degenen waar het allemaal om gaat, bekijken de strijd intussen met stijgend ongenoegen. Het leek dit jaar juist beter te gaan tussen universiteit en Idealis, zegt Martijn Kuller van studentenpartij VeSte. Maar het bezwaarschrift van Idealis bewijst dat de realiteit anders is. 'Het zou fijn zijn als beide partijen zich coöperatief opstellen om samen tot oplossingen te komen', zegt Kuller. 'Nu zijn de studenten de dupe'.  

Re:ageer