Wetenschap - 14 maart 2002

Kees de Hoog wint eerste Belhamel-essaywedstrijd

Kees de Hoog wint eerste Belhamel-essaywedstrijd

De eerste Belhamel-essaywedstrijd van uitgeverij Cereales (Wb, Resource, WAB en LT-journaal) is gewonnen door Kees de Hoog met zijn essay Kennis is macht. De tweede prijs gaat naar het schrijvende duo Hans Schepers en Floor Verdenius voor hun inzending onder de titel Op tijd. Ten slotte de derde prijs, die is toegekend aan Gert Jan Hofstede; zijn verhaal draagt als motto Go the whole hog, Aalt.

Het oorspronkelijke prijsbedrag van 2000 gulden, afkomstig uit de nalatenschap van de universiteitsraadsfractie Progressieve Partij, is door de uitgever verhoogd tot het ronde bedrag van 1000 euro. De winnaar van de eerste prijs ontvangt 500 euro, de tweede prijs bedraagt 300 euro en de derde 200.

De jury definieerde voor zichzelf een essay als een bondig opstel over een belangwekkend onderwerp - in dit geval 'de urgentie van Wageningen UR'; geen doorwrocht wetenschappelijk artikel, maar veeleer een origineel betoog, dat het vooral moet hebben van de persoonlijke overtuiging van de schrijver en de kracht van zijn taalgebruik. Elke inzending is door de jury beoordeeld op de aspecten inhoud/betoog, taalgebruik en originaliteit. De vier juryleden konden voor elk onderdeel 10 punten geven, zodat elk essay in totaal 120 punten kon scoren. Het essay van De Hoog haalde in die opzet 101 punten, Schepers/Verdenius kregen 86 punten en Hofstede 83.

Kees de Hoog is een van de weinige Wageningers die een langjarige ervaring heeft in het schrijven van populair-wetenschappelijke verhalen en columns. In de jaren zeventig was hij redacteur van het Wageningse opinieblad De Belhamel, waarnaar de onderhavige prijsvraag is genoemd. Tijdens en na zijn Belhameltijd heeft De Hoog steeds columns geschreven, ook nu weer voor Wb.

De drie prijswinnaars formuleren ieder hun kijk op Wageningen URgent, de uitdaging van deze wedstrijd. De Hoog en Schepers/Verdenius richten hun pijlen op het kernstuk van het nieuwe Wageningen, dat tegenwoordig de 'missie' heet of ? zeker volgens Hofstede ? het 'mission statement'. Diezelfde Hofstede wil het overigens niet over de missie zelf hebben, maar over het zijns inziens noodzakelijke middel om de missie te volvoeren, de algehele verengelsing van Wageningen UR.

Volgens De Hoog is Wageningen UR het spoor bijster geraakt; om weer op het rechte spoor te komen, moet het zijn oorspronkelijke inspiratie ? de landbouw ? in ere herstellen en de democratie in dat eerherstel betrekken. Dat is geen nostalgie, aldus De Hoog, maar het afwerpen van tobberigheid en het hervinden van trots en eer.

Van Schepers/Verdenius hoeft Wageningen UR niet terug naar de bron, maar het duo is evenmin tevreden over de slogan 'safe food in a vital world'. Die is veel te academisch vrijblijvend, daar moeten volgens hen drie woorden bij: 'op tijd voldoende'. De wereld en Wageningen kunnen zich 'safe' en 'vital' sec nog niet veroorloven.

Hofstede gaat w?l uit van het Wageningen UR dat er is, maar vindt het niet af: de nieuwe voorzitter Aalt (Dijkhuizen) mag ? om zijn titel te vari?ren in goed Nederlands - het mes niet in het varken laten steken. Hij moet nu doortasten en Wageningen UR totaal verengelsen (veramerikaniseren?). Alleen zo kan Wageningen 'live up to its mission'.

Geen van de drie betogen is honderd procent origineel. Hoe zou dat ook kunnen waar zoveel Wageningers zich al zoveel jaren hebben uitgelaten over de weg die Wageningen noodzakelijk ? urgent - moet gaan. Toch, deze drie durven tenminste een duidelijke keuze te maken. En ze formuleren hun keuze met overtuiging, in begrijpelijke taal, zonder omhaal van woorden. Allemaal vereisten voor een goed essay.

En kom bij Wageningen UR maar eens om een goed essay. De productie van wetenschappelijke artikelen staat hier - in kwalitatieve ?n in kwantitatieve zin - op hoog peil. Maar de sterk technologische inslag van de Wageningse wetenschappen is niet bepaald een voedingsbodem gebleken voor het bedrijven van de essayistiek. Wageningers uiten zich slechts sporadisch en dan nog met grote moeite in helder en bondig Nederlands. Daarom waren er ook slechts zeven inzenders voor deze prijsvraag en daarom past deze zeven alle lof.

Volgend jaar is er weer een Belhamel-essayprijsvraag en dan elk jaar weer. En steeds zullen meer Wageningers met hun verhaal durven komen.

Afgelopen maandag celebreerde Wageningen UR de 84e verjaardag van de universiteit, de oorsprong van het huidige Wageningencomplex. De nieuwe man Aalt Dijkhuizen presenteerde zich daar voor het eerst aan zijn volk. Als lezer van Wb heeft u in dit nummer in elk geval drie andere visies om naast de zijne te leggen.

De jury - Piet Aben, Charles Crombach, Johan van Ophem en Korn? Versluis

Re:ageer