Wetenschap - 20 april 2010

Kabinet: ‘Octrooien belemmeren veredeling’

Biotechbedrijven mogen niet langer andere veredelaars belemmeren door eigenschappen van planten te octrooieren. Zo moet de Europese octrooiwetgeving worden aangepast, vindt de Nederlandse regering.

De huidige octrooiwetgeving dient om uitvinders te beschermen, maar kan de ontwikkeling van nieuwe plantenrassen ook belemmeren. Dat knelpunt moet worden opgelost, stellen de ministers Verburg en Van der Hoeven in een brief aan de Tweede Kamer.
Ze reageren op het rapport ‘Veredelde Zaken’ van het Centrum Genetische Bronnen Nederland (CGN), waarin een aanpassing van de octrooiwetgeving en versterking van het kwekersrecht wordt bepleit. Nederland is een invloedrijk land op het gebied van plantenveredeling – 24 procent van de exportwaarde aan plantaardig uitgangsmateriaal in de wereld komt uit Nederland.
 
Licenties afdragen
De ministers gaan een beperkte kwekersvrijstelling opnemen in de octrooiwetgeving in Nederland. Nu mogen veredelaars niet zonder toestemming gebruik maken van rassen waarin een geoctrooieerd gen zit. Door de kwekersvrijstelling mogen ze er voortaan wél verder mee veredelen. Maar als dat veredelingswerk een nieuw ras oplevert met een geoctrooieerd gen, moeten ze wel licenties afdragen aan het bedrijf dat dit gen heeft gepatenteerd. Deze regelgeving geldt al in Duitsland, Frankrijk en Zwitserland.
 
Strenger toetsen
De adviescommissie onder leiding van de Wageningse plantenonderzoeker Niels Louwaars, die het rapport ‘Veredelde Zaken’ opstelde, wilde een stap verder gaan. Deze commissie adviseerde om eigenschappen van planten uit te sluiten in het octrooirecht, zodat veredelaars niet toestemming nodig hebben en licenties betalen om verder te veredelen met deze rassen. De ministers zijn het wel eens met dit standpunt van de commissie, maar vinden dat de Europese Commissie dit moet afkondigen.
Ook vinden de ministers dat het Europees Octrooibureau octrooiaanvragen strenger moet beoordelen. ‘Het gaat hierbij om het strenger toetsen aan de octrooivereisten zodat er minder triviale octrooien worden verleend die geen enkele bijdrage leveren aan technologische innovatie’, schrijven de ministers aan de Kamer. Ook vinden ze dat de veredelingsbedrijven gezamenlijk gedragscodes moeten opstellen om misbruik van het octrooisysteem te voorkomen.

Enthousiast
Mede door het rapport zijn bedrijven al voorstellen aan het ontwikkelen om licentie-verlening te vergemakkelijken. ‘Het idee is leuk, maar de uitwerking zal nog heel wat voeten in de aarde hebben en maar een deel van de problemen oplossen’, reageert Louwaars. Hij is enthousiast dat de Nederlandse regering de aanpassing van de octrooiwetgeving actief gaat aankaarten. Louwaars gaat aanstaande donderdag in discussie met de veredelingssector over het rapport tijdens een vergadering van de European Seed Association in Brussel.
 
-         Het rapport Veredelde Zaken
-         Het artikel ‘Monopolie met planten’ over dit onderwerp in Resource

Re:ageer