Organisatie - 26 februari 2009

KRIJGT U AL MINDER OPDRACHTEN VAN BEDRIJVEN?

De economie krimpt. Het is met minder dan een procent nog weinig, maar genoeg om te stellen dat Nederland zich in recessie bevindt. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vorige week. Bedrijven staan voor de vraag of ze in magere tijden nou wel of niet moeten investeren in innovatie. Krijgen onderzoekers al zorgwekkende signalen van potentiële opdrachtgevers? Stokt de stroom aan opdachten?

opinie_0_723.jpg
opinie_0_723.jpg

Foto: Karel Hulsteijn

Drs. René van Ree, groepsleider Biomassavoorbehandeling en vezeltechnologie en programmacoördinator Bioraffinage bij AFSG
‘We zien nog geen teruggang, maar dat kan nog komen. We werken veel samen met industriële partijen, en als die slechter in hun onderzoeksbudgetten komen te zitten dan heeft dat op termijn gevolgen voor bilaterale projecten. Veel van ons onderzoek doen we in publiek-private samenwerking, zowel op nationaal, Europees als mondiaal niveau. Daar speelt minder budget nog niet, integendeel: biobased producten inclusief bioraffinage zijn hot.
Publiek-private samenwerking geeft ook meerjarige zekerheid, waarmee we een ruggengraat opbouwen. Een bottleneck hierin is wel de cofinanciering, maar we doen er alles aan om dat te reduceren. We hebben het bedrijfsleven nodig in die projecten, en voor bedrijven blijft het, door de overheidsbijdrage, ook aantrekkelijk.
Het is niet te vroeg om na te denken over effecten van de recessie, en met de vinger aan de pols te kijken of de opdrachten stokken of voortgang blijven hebben. Maar binnen ons projectenportfolio zien we dus geen probleem.’

Dr. Henk Schols, universitair hoofddocent bij de leerstoelgroep Levensmiddelenchemie
‘Bij de vorige grote teruggang, een jaar of acht geleden, hebben veel bedrijven bezuinigd op hun onderzoeksafdelingen. R&D-afdelingen werden verkleind of opgeheven, en vervolgens stapten ze naar de universiteit. Maar ze likken er nog hun wonden van. Veel expertise is verdwenen en de labs zijn opgedoekt, en dat heb je niet zomaar weer terug. De bedrijven blijven dus komen. Ze hebben geleerd dat kennis en innovatie in mindere tijden erg belangrijk is.
Wat ik wel zie is dat bedrijven langer nodig hebben om over deelname aan een project te besluiten. Bij twee bilaterale projecten, met internationale bedrijven, duurt de procedure langer dan verwacht. Een voorstel gaat nu over meer schijven. In goede tijden mag een simpele baas op een afdeling over grotere bedragen besluiten dan in slechte tijden.
Maar het blijft goed gaan, en dat geldt ook voor projecten met de EU en Senter Novem. Wij komen eerder mensen tekort. Onze afdeling kan nog een heleboel aio’s en postdocs gebruiken.’

Ir. Toine Timmermans, business unit manager bij AFSG Fresh, Food & Chains
‘Gelukkig merken we er niet veel van. We houden wel de signalen uit de markt scherp in de gaten. Belangrijk is dat we ons blijven baseren op feiten en niet meegaan in speculaties. Er zijn voor zover ik weet nog geen opdrachten gestopt, en onze orderportefeuille is op de meeste gebieden goed gevuld. In deze onzekere tijd is het nog belangrijker goed aan te sluiten bij de prioriteiten van de klant, en overtuigend de meerwaarde van het onderzoek en de oplossingen naar voren te brengen. Een bedrijf dat iets wil, dat het onderzoek belangrijk vindt en de investering verantwoord, zal de uitgave vaak toch doorzetten.
Wel merken we de laatste twee maanden dat bedrijven voorzichtiger worden in het aangaan van langdurige verplichtingen. Ook lijken hun interne besluitvormingsprocessen lastiger. Maar dat is in deze tijden eigenlijk vanzelfsprekend.’

Ing. Paul van Leeuwen, bollenonderzoeker bij PPO Bollen en bomen
‘Ik merk nog niks van een recessie, maar dat wil niet zeggen dat het zo blijft. Veel van het onderzoek dat ik doe wordt gefinancierd door het Productschap Tuinbouw (PT), en die projecten zijn al enige tijd geleden toegekend. Maar er zou wel een na-ijleffect kunnen komen. PT krijgt geld via heffingen. Als het minder gaat in de sector en die minder omzet, dan heeft het productschap minder te besteden en zullen er minder projectvoorstellen worden goedgekeurd. Omdat de export afgelopen jaar al stroever ging, verwacht ik dat de omzetten dalen en dat wij er dus ook last van gaan krijgen. Binnenkort vergadert het PT weer over ingediende projectvoorstellen; dat doen ze een paar keer per jaar. De vorige keer werd voor enkele tonnen aan onderzoeksgeld toegekend aan PPO Bollen, en ook nu liggen er weer de nodige projectvoorstellen. Ik vraag me af hoeveel er dit keer gehonoreerd wordt, of ze dat nog op de normale basis gaan doen of dat het PT al een voorschot neemt op een mindere toekomst.’

Hendrik Boekhoud, projectmanager bij VHL Training & Consultancy in Leeuwarden
‘We zien een lichte teruggang in het aantal cursisten. Maar dat komt volgens ons eerder doordat mensen geen tijd hebben om cursussen te volgen. De lokale workshops van een halve dag, met minder reistijd, worden namelijk juist beter bezocht. Bij onze projecten merken we geen teruggang. We doen veel projecten voor overheden, en dat wordt niet minder, en ook bij de projecten voor het bedrijfsleven gaat het nog goed. Maar gevoelsmatig zeg ik dat we daar wel de gevolgen gaan zien. We doen veel met innovaties, en bedrijven geven daar in deze tijd toch minder snel geld aan uit, ook al krijgen ze wat overheidssubsidie. We verwachten verder dat de aandacht verschuift naar projecten op het gebied van alternatieve energiebronnen en hergebruik van materialen. Toch denk ik dat het met de recessie wel meevalt, en dat we het elkaar vooral aanpraten.’

Re:ageer