Wetenschap - 30 september 2010

Jongkind blijft nieuwe plantensoorten ontdekken

De Wageningse botanicus Carel Jongkind vindt nog steeds nieuwe plantensoorten in West-Afrika.

De door Jongkind ontdekte soort van de klimplant Cercestis
Jongkind publiceerde deze maand een nieuwe jasmijnsoort (Jasminum) in vakblad Adansonia en een nieuwe klimplant (Cercestis) in het Nordic Journal of Botany. De publicatie over een nog niet eerder beschreven composiet (Vernonia) uit Gabon komt er later dit jaar aan. ‘Vorig jaar heb ik vier nieuwe plantensoorten ontdekt.’ Eerder dit jaar vond hij nog een nieuwe boomsoort in het noorden van Liberia. De publicatie daarvan komt pas volgend jaar uit.
Gemiddeld vind hij drie nieuwe soorten per jaar. Soms zit daar een soort bij die ook niet-botanici iets zegt, zoals een nieuwe soort van de colaboom vijf jaar geleden en nu dus een nog onbekende jasmijn.
 
Naam geven
Jongkind verzamelde de jasmijn twee jaar geleden in Afrika. ‘Dan heb je het idee: deze soort is nieuw. Terug in Nederland ga je dan in herbaria en literatuur zoeken of de soort al eerder is gevonden en beschreven. Als de vondst nergens bij past, dan mag je hem een wetenschappelijke naam geven. Er zijn nu acht collecties van de nieuwe soort bekend uit hetzelfde gebied. Al in 1926 werd er materiaal van deze jasmijn verzameld, maar hij was niet herkend als nieuwe soort. Dan ga je de soort beschrijven en illustreren. Dat artikel biedt je aan aan een vaktijdschrift, waar vakgenoten het artikel beoordelen. Je bent dan zo anderhalf jaar verder.’
 
Nimba bergen
De nieuwe jasmijn komt uit de Nimba bergen op de grens van Guinee, Liberia en Ivoorkust. ‘Daar gaan ze mijnbouw bedrijven’, zegt Jongkind. ‘De mijnbouw bedreigt de biodiversiteit in het gebied en daarom moet het mijnbouwbedrijf een milieueffectrapportage laten uitvoeren. Daardoor kunnen dan biologen daar het veld in voor het inventariseren van de plant- en diersoorten. Vroeger werd er gewoon begonnen met de mijn, nu wordt er eerst onderzoek gedaan.’ Adviesbedrijven en milieubeschermingorganisaties zijn belangrijke financiers van de expedities van Jongkind in West-Afrika.
Vier jaar geleden rondde hij met een Britse collega de flora Woody Plants of Western African Forests af, waarin 2.200 bomen, struiken en lianen zijn beschreven. ‘We zijn uitgekomen op 2.800 bekende soorten’, zegt Jongkind, ‘maar er zijn nog steeds veel onbekende soorten. Nieuwe soorten ontdekken is gemakkelijker geworden met deze flora, want je krijgt zo een beter overzicht.’

Re:ageer