Student - 1 september 2011

‘Je stapt een hele nieuwe wereld binnen’

Drie Wageningse studenten bekleden dit jaar sleutelposities in landelijke studentenorganisaties. Pascal ten Have (LSVb), Minke Remmerswaal (ISO) en Antoon Kanis (LKvV) binden samen de strijd aan tegen de plannen van studentenvijand nummer een, Halbe Zijlstra. Over drijfveren, ‘stom beleid’ en slapeloze nachten. ‘Wij geven zoveel goeie input, waarom wordt er zo weinig mee gedaan?’ Door Nic: olette Meerstadt en Linda van der Nat

1_Studenten_Voorplaat_%C2%A9GA-79946.jpg
Dat Wageningen zo zwaar vertegenwoordigd werd  in de landelijke studentenpolitiek zagen we nog niet eerder. Zo is Pascal ten Have de eerste Wageningse voorzitter van de LSVb ooit. Maar ook bij ISO en LKvV was de Wageningse inbreng in het verleden beperkt. Gemakkelijk wordt het niet voor de drie kersverse studentbestuurders. Ze staan voor de zware taak om de schade te beperken die de bezuinigingen onvermijdelijk aanrichten onder studenten. Daartoe schuiven ze onder meer regelmatig aan bij staatssecretaris Halbe Zijlstra.
Hoe is Halbe Zijlstra, de grote boeman, in het echt?
Pascal: ‘Hij is een man with a mission. Hij kwam ons kantoor binnen en schreef op de muur: Halbe was ­here’. Als je als staatssecretaris een gebouw binnenkomt en je gaat op de muur schrijven..! Het is best een sympathieke man, maar hij voert onsympathiek beleid uit: puinruimen. En hoe harder het waait, hoe harder Halbe gaat fietsen.’
Minke: ‘Je hebt professioneel en privé, het is goed als je die twee scheidt. Politici zijn ook maar mensen.’
Pascal: ‘Het is een fijne man om het mee oneens te zijn, maar we blijven altijd in dialoog en op persoonlijk vlak is het natuurlijk wel gezellig.’
Dus de borrel na afloop van een overleg is altijd leuk?
Minke: ‘Ja.’
Hoe verloopt zo’n overleg?
Pascal: ‘Zijlstra heeft een politieke taak en hij kiest daarin een duidelijke, harde lijn. Het is moeilijk bij hem zaken voor elkaar te krijgen die in het belang zijn van studenten. Zo proberen wij uitzonderingsposities te krijgen voor zwakke studenten, maar dan zegt hij: “De staat is er niet om rechtvaardig te zijn.” Nou, einde discussie. Jammer dan met je uitzonderingspositie, stik d’r maar in, ik ga niet voor je zorgen.’
Hoe proberen jullie dan je doel te bereiken?
Pascal: ‘Nou, niet via hem in elk geval.’
Minke: ‘Dat kan ook via Tweede-Kamerleden, mensen op het ministerie en bij VSNU of de HBO-raad.’
Antoon: ‘Anne-Wil Lucas (VVD-woordvoerder van onderwijs, red.) is bijvoorbeeld enthousiaster dan Zijlstra over collegegeldvrij besturen. Zij heeft voorgesteld dat studentenbestuurders tijdens hun bestuursjaar geen collegegeld hoeven te betalen.’
Pascal: ‘Dan is er de partijdiscipline; wanneer zij dat standpunt inneemt en Halbe Zijlstra knikt ja, dan stemt de rest wel mee.’
Is dat een onderdeel van de lobby? Zoeken naar de ‘zwakke schakel’ in het systeem?
Pascal:’ Over je lobbystrategie praten in een interview??’
Mag je daar niks over zeggen?
Pascal: ‘Mag, mag. Misschien wil ik dat wel niet. Ik denk niet dat het handig is als dat op straat ligt.’
Wat heb je nog meer geleerd op je mediatraining?
Pascal: ‘Alleen dingen zeggen die je zeker weet, dat is het belangrijkste.’
Minke: ‘In principe staat de voorzitter de pers te woord. Maar soms laten we degene die het meest van een onderwerp weet, het afhandelen.’
Antoon: ‘Wij hebben nog geen mediatraining gehad, maar ik weet wel: ook als dat recordertje uit staat, blijft het een journalist.’
Minke: ‘Ja, de meeste dingen worden voor elkaar gekregen in de tien minuutjes dat je aan het opruimen bent.’
Wat is jullie machtsmiddel, behalve lobby en discussie?
Pascal: ‘650.000 studenten, maar ook middelbare scholieren en hun ouders. We doen dit juist voor de generatie die nog op de middelbare school zit.’
Waarom hebben jullie gekozen voor het ISO, de LKvV of de LSVb en niet voor de concurrent?
Minke: ‘Het ISO is pragmatisch en blijft altijd overleggen. Ik ben niet zo van het actievoeren, het ISO is meer van de onderlinge contacten op het ministerie. We halen het maximale uit een situatie, ook al is het niet wat we oorspronkelijk wilden.’
Antoon: ‘De afgelopen drie jaar ben ik naast mijn studie druk geweest met het verenigingsleven en bij de LKvV kan ik dat in een bredere context plaatsen. In Wageningen heb je drie “grote” verenigingen met hooguit 600 leden. Het Amsterdamse studentencorps heeft er 3500. Er zijn dus verschillen, maar ook overeenkomsten. Het is leuk om bij al die besturen te kijken wat er speelt.’
Pascal: ‘Het maakt ook uit waar je vandaan komt. Bij de acties die ik organiseerde voor Comité SOS was de LSVb altijd present en ISO niet. Dus had ik meer contact met die groep. Daarnaast heb ik met acht oud-WSO-bestuursleden in huis gewoond. Ik ben dus ook een beetje “opgevoed” door mijn huisgenoten.’
Hebben jullie het gevoel dat jullie als Wageningers een gezamenlijke achtergrond hebben?
Antoon: ‘Het is heel erg leuk dat er nu ineens drie mensen uit Wageningen in landelijke besturen zitten.’
Minke: ‘Ik was op het ministerie van OC&W een paar weken terug en daar zeiden ze: ‘Wageningen hè… Ja, die zitten altijd overal bij. Altijd!”’
Pascal: ‘Je hebt iets gezamenlijks wat het makkelijker maakt om contact te leggen. De rest is zo’n Utrechtkliek.’
Minke: ‘Bij de sollicitatieprocedure waren wel alle studentensteden vertegenwoordigd, maar de sollicitatiecommissie heeft gezegd dat ze geen concessies wilde doen op kwaliteit.’
Antoon: ‘Wij hebben ook nog iemand uit Tilburg en uit Rotterdam.’
Hoe werken jullie onderling samen?
Minke: ‘We hebben onze verschillen , maar we gunnen elkaar best wel wat. Wij worden wel eens gebeld over huisvesting en dan verwijzen we door naar de LSVb, omdat zij daar meer mee doen.’
Pascal: ‘Je kunt elkaar versterken of elkaar totaal afzwakken, en wij kiezen voor het eerste.’
Minke: ‘Je kunt elkaar helemaal kapot concurreren, maar dat is gewoon stom. Er is genoeg te doen voor vijftien bestuurders. Zo gaan we met alle drie de organisaties naar de rechter voor een proces tegen de staat om de Halbeheffing, de langstudeerboete, van tafel te krijgen.’
Dit is het jaar waarin jullie het verschil kunnen maken. Heb je er wel eens slapeloze nachten van?
Minke: ‘Nou, we kunnen wel wat extra slaap gebruiken, haha.’
Pascal: ‘Je vraagt je steeds af: jongens, waarom wordt dit rotbeleid ingevoerd? Wij geven zoveel goeie input, waarom wordt er zo weinig mee gedaan? Maar mijn motivatie wordt daardoor juist groter.’
Gaat de Halbeheffing een einde maken aan het studentenleven zoals we dat nu kennen?
Antoon: ‘Ik denk dat studenten zich niet zo laten kennen. Maar ik ben wel  benieuwd of de studentenverenigingen minder leden krijgen dit jaar, of eerstejaars bang zijn om lid te worden. Terwijl het verenigingsleven zoveel kan toevoegen. Ikzelf studeer Economie en beleid, maar op de kroeg sta ik regelmatig naast iemand die bijvoorbeeld Moleculaire levenswetenschappen doet. Die kan een heel andere visie ergens op hebben.’
Pascal: ‘En er zijn ook  veel andere nuttige verenigingen, zoals studieverenigingen. De groep in de LA13, inspringtheater, stichting RUW. Ik ben bang dat juist daar de eerste klappen gaan vallen.’
Minke: ‘Je moet niet vergeten dat het bedrijfsleven echt vraagt om dingen naast je studie. Een tweede studie wordt superduur, maar het ministerie vraagt tegelijkertijd twee masters van z’n trainees.
Dat is toch hartstikke hypocriet?!’
Maar je kunt wel lenen. Is het echt zo erg om een studie­schuld te hebben?
Pascal: ‘Nou, probeer maar eens een huis te kopen als ze zien dat je 50.000 euro schuld hebt staan. Dat wordt steeds vaker meegenomen.’
Antoon: ‘De vraag is of je een hypotheek wilt als je al een hoge schuld hebt.’
Pascal: ‘En het kan je beroepskeuze beïnvloeden. Ga je bij een middelbare school werken of probeer je bij de Rabobank binnen te komen?’
Minke: ‘Lenen is zo makkelijk, maar studenten kunnen nu nog niet de gevolgen over twintig jaar overzien. Er komen steeds meer prikkels en maatregelen. Het is net of ze van alle kanten trekken en samen wordt het een strak korset.’
Is je inhoudelijke kennis niet veel belangrijker dan wat je leert buiten je studie om?
Pascal: ‘Het vult elkaar zo mooi aan he? Als je precies na vijf jaar bent afgestudeerd, maar je hebt nog nooit iets georganiseerd en je weet niet hoe een vergadering werkt, tja: succes bij je eerste baan.’
Dat kun je toch ook leren bij je eerste baan?
Antoon: ‘Bij je eerste baan krijg je een ander soort verantwoordelijkheid. Je creativiteit wordt ingeperkt want je krijgt te maken met een bedrijfsstrategie. Voordat je daar over mag nadenken ben je vijftien jaar verder. Wij vertegenwoordigen nu duizenden mensen. De volgende keer dat dat kan moet je in de Tweede Kamer zitten.’
Minke: ‘Tijdens je studie ben je nog heel flexibel. Als je ontdekt dat je iets heel leuk vindt,  dan kun je daar je studie op aanpassen. In mijn master kan ik gebruik maken van wat ik nu bij het ISO leer.’
Pascal: ‘Het is heel belangrijk dat je dat tussen je 16e en 25e leert, dan wordt het echt een deel van jezelf. Als je het veel later doet, wordt het een trucje.’
In de media komen studenten steeds vaker naar voren als verwende kinderen die jarenlang hun verantwoordelijkheid ontlopen.
Pascal: ‘Nou, het vrijblijvende is er juist vanaf. Ik denk dat er weinig groepen zo hard werken als studenten. Ze moeten vakken halen, hebben een bijbaantje, doen vrijwilligerswerk. Dus ja, ik ben eigenlijk wel trots op de gemiddelde student.’
Minke: ‘Studenten die goed hun best doen vallen helaas minder op, maar dat betekent niet dat ze er niet zijn.’
Antoon: ‘Studenten die hun kop boven het maaiveld uit steken, die een tweede master willen doen, of een be­stuurs­jaar, dat zijn de toekomstige bestuurders van Nederland. Het is raar dat zoiets ontmoedigd wordt.’
Doen jullie dit bestuursjaar echt uit inhoudelijke interesse, of meer voor je netwerk?
Pascal: ‘Ik sta er echt heel praktisch in; ik wil dit stomme beleid tegenhouden.’
Maar jij hebt er geen last van.
Pascal: ‘Nee, maar het is stom beleid. En je moet ook niet alles voor jezelf doen.’
Minke: ‘Ik vind de combinatie van inhoud en netwerken heel leuk. Ik wilde inhoudelijke portefeuilles omdat ik het werk heel boeiend vind.’
Antoon: ‘Je stapt een hele nieuwe wereld binnen en doet nieuwe ervaringen op. Dat is mijn drijfveer, en niet het netwerk.’
Wat wil je dit jaar bereiken?
Pascal: ‘Het ideale scenario zou zijn dat de studiefinanciering blijft bestaan en de ov-jaarkaart ook. Wat ik mezelf zou aanrekenen is wanneer mensen met moeilijke persoonlijke omstandigheden de dupe worden van de Halbeheffing. De staat is er wél om rechtvaardig te zijn, om de zwakkeren te beschermen en te zorgen dat iedereen zijn kansen kan benutten. Dat kun je heel links uitleggen, maar ook rechts.’
Antoon: ‘Het is dit jaar écht heel spannend, want we spannen een bodemprocedure aan tegen de staat. Ik hoop dat wij straks kunnen zeggen: “Dankzij ons bestaat de stu­diefinanciering nog”, “Dankzij ons betaal je die boete niet.”’
De drie grootste landelijke studentenclubs
Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is een koepelorganisatie van lokale studentvertegenwoordigers in de medezeggenschap. Naar eigen zeggen behartigt ISO de belangen van alle studenten aan universiteiten en hogescholen.  De organisatie werd in 1973 opgericht door studenten uit universiteitsraden van verschillende instellingen.
De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) is een federatie van lokale studentenvakbonden, die op landelijk niveau de belangen van studenten behartigt. Dit doet de bond onder andere door in gesprek te gaan met de landelijke politiek en belangenorganisaties en door de lokale lidbonden te ondersteunen.
De Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) is het overkoepelend orgaan van 46 studentengezelligheidsverenigingen in Nederland. De LKvV vertegenwoordigt daarmee 40.000 studenten. Het hoofddoel van de LKvV is het behartigen van de belangen van de aangesloten lidverenigingen en de twaalf aangesloten Plaatselijke Kamers van Verenigingen (PKvV’s).
Naam: Pascal ten Have (24)
Functie: Voorzitter Landelijke Studenten Vakbond (LSVb)
Opleiding: Bos- en natuurbeheer
Achtergrond: studievereniging Sylvatica, WSO, opleidingscommissie BNB, Comité SOS (actievoerend platform van de LSVb)
Naam: Minke Remmerswaal (21)
Functie: Penningmeester Interstedelijk Studenten Overleg (ISO)
Opleiding: Gezondheid en Maatschappij
Achtergrond: assistent van studieadviseur en van opleidingsdirecteur
Naam: Antoon Kanis (21)
Functie: Assessor Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV)
Opleiding: Economie en Beleid
Achtergrond: SSR-W, studentambassadeur KLV

Re:ageer