Wetenschap - 29 november 2016

Jager minder selectief einde seizoen

tekst:
Roelof Kleis
2

Wanneer haalt een jager het snelst de trekker over? Aan het einde van het seizoen, doordeweeks en als er andere jagers in de buurt zijn. Dat blijkt uit Wagenings onderzoek naar het jachtgedrag.

(Foto: 'Cameraman')

Jagers knallen niet zomaar op alles wat ze voor hun loop krijgen. Jagers zijn selectief en maken voortdurend keuzes. Dat komt onder meer doordat de jacht aan strikte regels is gebonden. Opgelegde quota bijvoorbeeld en een vastgestelde periode dat er geschoten mag worden. Daarnaast hebben jagers hun eigen voorkeuren. Een groot edelhertmannetje heeft bijvoorbeeld meer kans op de korrel te worden genomen dan een vrouwtjesdier met kinderen.

Ecologie
Jagersgedrag is volgens de Wageningse econoom Andries Richter (Milieu-economie en natuurljke hulpbronnen) een nog weinig onderzocht fenomeen. Terwijl juist dat gedrag een
verstrekkende invloed kan hebben op de ecologie van dieren. Jacht is in Europa verreweg de belangrijkste doodsoorzaak van edelherten. Zo’n 80-90 procent van de edelherten sterft door toedoen van jagers. Edelherten worden daardoor zelden oud. Van de mannetjes overleeft maar de helft de eerste paar jaar. Voor vrouwtjes is dat rond de tachtig procent.

Wilhelm_Leibl_Standbildnis_des_Freiherrn_von_Perfall_als_Jager[1].jpg

Waardoor laat een jager zicht leiden in zijn keuzegedrag? Richter en zijn Noorse collega’s van de universiteit van Oslo hebben dat proces met succes gemodelleerd. Het resultaat staat sinds vandaag in PNAS. Het model benadert de keuze die een jager elke keer maakt als hij een dier op de korrel neemt als een zogeheten optimaal stopprobleem. Richter: ‘De jager vergelijkt elke keer wat hij er aan heeft om nu te schieten of nog even te wachten tot het
volgende dier. Hij hanteert dus een verwachtingspatroon.’

Huizenjacht
Richter vergelijkt het proces dat zich in het hoofd van de jager afspeelt met huizenjacht. ‘Koop ik dit huis of wacht ik tot er misschien een nog mooier huis langskomt.’ Die verwachting van de jager valt volgens Richter met een drietal eenvoudig meetbare variabelen te modelleren: het aantal dieren dat langskomt, de resterende tijd die een jager nog heeft in het
jachtseizoen en de grootte van de groep die aan het jagen is.

Om het model te testen, gebruikten de onderzoekers een enorme dataset van 256 jachtlocaties in Noorwegen, opgebouwd in meer dan tien jaar. De gegevens beslaan een kleine 182.000 keuzemomenten van jagers, de herten die geschoten zijn én de dieren die ze hebben laten lopen. Daarbij werd ook gekeken naar de invloed van het weer, de dag van de week en de stand van de maan. Het model blijkt de werkelijke jachtresultaten treffend weer te geven.

Ecologisch gezien is selectiviteit een manier om populatiedynamiek te sturen
Andries Richter, econoom

Jagers zijn het minst selectief tegen het einde van het jachtseizoen, als ze met meerderen tegelijk jagen en als er minder dieren in het gebied zijn. Ook doordeweeks en bij volle maan wordt er meer geschoten. De menselijke factor speelt dus volgens Richter een grote rol in de jacht. ‘Ecologisch gezien is selectiviteit een manier om populatiedynamiek te sturen. De lengte van het jachtseizoen en het aantal jagers dat een bepaald quotum dieren mag schieten, zijn de variabelen waarmee je kunt sturen. Afhankelijk natuurlijk van wat het doel van je beheer is.’

Re:acties 2

  • Arend

    Ik denk dat dit onderzoek niet zomaar van toepassing is in nederland. De wetgeving is anders. We hebben in nl geen openbare jachtvelden zoals in sommige andere landen waarin je direct concurreert met andere jagers. Jagers zijn in nederland voor minimaal 6 to max 12 jaar verbonden aan een jachtveld. Het niet schieten van wild betekend dat het er volgend jaar nog loopt. Ook word grofwild geschoten volgens strakke afschot plannen en daar is controle op door oa. toonplicht.

    Ik denk dat dit onderzoek wel heel erg van toepassing is in bv. Amerika.

    Arend

    Reageer
  • minder-meer

    Als er minder dieren in een gebied zijn schieten jagers er meer... Tot zover het sprookje dat jagers aan objectieve, noodzakelijke aantalsregulatie doen.

    Reageer

Re:ageer