Wetenschap - 30 april 2020

Jagen op plankton onder het zee-ijs

tekst:
Tessa Louwerens

Hoe leven plankton en vissen onder het zee-ijs op de Noordpool? Dat onderzoekt Serdar Sakinan van Wageningen Marine Research. ‘Met deze metingen kunnen we betere voorspellingen maken over de invloed van het klimaat op de voedselketen.’

Onderzoeker Serdar Sakinan zaagt een sleuf van ongeveer 40 meter lengte in het ijs om een visnet door naar beneden te laten. Op deze plek lukt dat redelijk omdat het ijs relatief dun is, slechts 25 centimeter. ©Delphin Ruche

Met netten onder het ijs verzamelt Sakinan onder andere vis en zoöplankton: dat zijn kleine beestje zoals roeipootkreeften en pijlwormen. Sakinan: ‘De Arctische Oceaan is het grootste deel van het jaar bedekt met een dikke laag zee-ijs. Daardoor is er weinig licht, terwijl licht nodig is voor de groei van alles.’
In het voorjaar, wanneer er meer licht is, bloeien de algen die net onder het zee-ijs leven weer op. Ze vormen een belangrijke voedselbron voor de hele voedselketen. Kleine vlokkreeftjes die de algen eten, dienen weer als voedsel voor vissen die op hun beurt weer gegeten worden door roofdieren zoals ijsberen en zeehonden. Sakinan: ‘ We verzamelen plankton en vis om beter te begrijpen hoe het ecosysteem in elkaar zit en welke bijdrage ze hebben in de koolstofcyclus van de Arctische Oceaan.’

Het was mooi om te zíen dat onze akoestische metingen klopten
Serdar Sakinan, onderzoeker Wageningen Marine Research

Donker
Zoöplankton is gevoelig voor licht. Op lagere breedtegraden komt het ‘s nachts omhoog en overdag zakt het weer de diepte in. ‘Toen we arriveerden in februari was het constant donker’, vertelt Sakinan.  ‘Vanaf maart werd het geleidelijk lichter en ik was heel benieuwd hoe het plankton zich zou gedragen onder de afwijkende dag-nacht omstandigheden in het Arctisch gebied.’
Sakinan meet dit met behulp van akoestisch signalen. Geluidpulsen worden het water ingestuurd en de terugkerende echo’s worden gemeten. ‘Zoöplankton is superklein, maar er is heel veel van en het produceert zwakke maar meetbare echo’s.’ Zoals Sakinan al had verwacht dook het plankton ook hier dieper weg onder invloed van licht. ‘Het was mooi om te zíen dat onze akoestische metingen klopten, want toen we de netten binnenhaalden wemelden het van de plankton.’

Lees een uitgebreid interview met Sakinan over zijn belevenissen op de Noordpool:


Re:ageer