Nieuws - 1 januari 1970

Is vitaal water een sprookje?

Het is ongekend populair: vitaal water. Veel mensen hebben tegenwoordig bergkristallen in de waterkan omdat ze denken dat ordinair kraanwater daardoor verandert in helend vocht. Ook stroompjes in de tuin zouden wonderen doen. Kwakzalverij waar een wetenschapper zich verre van moet houden, zou je denken. Maar promovendus ir Cees Kamp gaat het fenomeen serieus onderzoeken.

Kamp is afgestudeerd in de scheikundige technologie aan de TU Delft en is sinds een jaar promovendus bij de Wageningse sectie Milieutechnologie. ‘Ik signaleer dat steeds meer bedrijven zich bezig houden met watervitalisering. De meeste vind je in Zuid-Duitsland en Oostenrijk, waar watervitaliseringsystemen veel meer worden geaccepteerd dan in Nederland. Het fenomeen van watervitalisering wordt binnen de wetenschappelijke wereld meestal ontkend.’
De promovendus denkt intuïtief dat er wel wat zinnigs schuilt in de nieuwerwetse volkswijsheid. Hij wil daarvoor bewijzen leveren door nauwgezette metingen te doen. Hij test het fenomeen in de rioolwaterzuivering. In bioreactoren met een vitaliseringsysteem - ondermeer buisjes met daarin gemalen bergkristal die in de reactor worden gehangen – wil hij de bacteriële omzetting van ammonium in nitriet en nitraat meten. Kamp acht het mogelijk dat deze natuurlijke waterzuivering door ‘vitaal’ water wordt gestimuleerd.
Zijn promotor, hoogleraar biologische kringlooptechnologie prof. Cees Buisman, is enthousiast. ‘Het fenomeen gevitaliseerd water is zeer omstreden, dat is zo. Maar Kamp pakt het wetenschappelijk aan. Hij gaat meten of de bacteriële omzetting in een gewone bioreactor verschilt van de reactor met vitaliseringsysteem. Als wetenschapper is het vervolgens belangrijk om te kijken of het effect reproduceerbaar is.’
Prof. Wim Rulkens van de sectie Milieutechnologie vindt het vitaliseren van water ook niet per definitie onzin. ‘Kamp probeert de effecten van watervitalisering te kwantificeren. Je hoeft de vraag waarom het bepaalde effecten heeft, niet per se te beantwoorden als wetenschapper. Twintig jaar geleden was er een hele discussie over het toepassen van magneten op waterleidingen. Dat vonden de mensen ook zweverig. Later bleek dat je hiermee de aanslag van kalk vermindert. Je kan de magneetsystemen nu kopen in de winkel.’
Tot nu toe zijn het met name private instituten die resultaten van onderzoek naar watervitalisering op hun internetsite zetten. En bij veel van die publicaties zet Kamp zelf vraagtekens. ‘Aan sommige onderzoeksmethoden hecht ik weinig waarde. Er is bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de huidweerstand bij de meridiaanpunten - bekend van accupunctuur - als mensen gevitaliseerd watert drinken. Dit vind ik moeilijk verteerbaar. Want deze weerstand verandert ook als mensen bijvoorbeeld even lachen. Het aantonen van het effect van het water is dan natuurlijk twijfelachtig.’
Kamp is van plan zich wel aan alle wetten van de wetenschap te houden. Zijn promotor prof. Buisman: ‘Misschien blijkt het fenomeen een grote farce, maar misschien is het onderzoek ook een opstapje naar een grotere ontdekking. Wellicht kunnen we zo eenvoudig bacteriegroei in waterzuivering stimuleren, of misschien remt het juist bacteriegroei af. Dan is dit bruikbaar voor de voedingsmiddelenindustrie. Alle grote doorbraken zijn gedaan op gebieden die eerst omstreden waren. Kijk naar de magnetron.’ / HB