Organisatie - 12 maart 2015

Is de universiteit een bedrijf?

tekst:
Carina Nieuwenweg,Koen Guiking

De aansturing van universiteiten is volop onderwerp in het maatschappelijk debat, dankzij landelijke protestacties van studenten. Er is onder meer kritiek op het ‘rendementsdenken’. Hier reageren Wageningse studenten en medewerkers op de stelling: de universiteit is geen bedrijf.

Universiteit als fabriek. Afbeelding: Henk van Ruitenbeek
MI_Susan de Jong.jpg

Susan de Jong, Zesdejaars Spatial planning
Ik ben het niet eens met de stelling. De universiteit ademt in alles een bedrijfscultuur.  Dat merk je als student.  Kijk alleen al naar de manier waarop  de WUR zichzelf profileert; als een  instituut waar iedereen zaken mee  wil doen. Onderzoek en kennis zijn de producten. De  WUR doet dit sterker dan andere universiteiten. Maar dit  hoeft niet negatief te zijn. Ik vind het wel fijn dat mijn universiteit  een sterk imago heeft. Maar maatregelen zoals de harde knip en BSA zijn ook een gevolg van de bedrijfsmentaliteit  en dat vind ik minder fijn.

MI_moira.jpg

Moira de Klijn, Voorzitter Critical Students  Wageningen
In de media wordt de onafhankelijkheid  van de universiteit regelmatig  in twijfel getrokken, waarbij wordt  gewezen op belangenverstrengeling.  Dat financiering uit de industrie  komt is een logische ontwikkeling, maar over de banden  met die industrie moet je wel transparant zijn. Bovendien  moet er ook geld zijn voor fundamenteel onderzoek dat  niet gestuurd wordt door commerciële belangen, maar  waar de maatschappij wel bij gediend is. Datzelfde geldt  voor het onderwijs: zijn we alleen maar mensen aan het  klaarstomen voor het bedrijfsleven of is er ook ruimte ‘to  open your mind’ en om kritisch naar de maatschappij te leren  kijken? Het waarborgen van beide lijkt mij van groot  belang voor de universiteit, de studenten, de maatschappij  én het bedrijfsleven.

MI_Oberon Berlage.jpg

Oberon Berlage, Vierdejaars  Levensmiddelentechnologie 
De universiteit is een fabriekshal waar  de machine ‘onderwijs’ in staat, met  docenten en studenten achter de  knoppen.
Samen met de machine  maken zij de producten kennis, kunde  en persoonlijke ontwikkeling. Als student betaal je  daarvoor ongeveer 9 euro collegegeld per dag en mag je  het product mee naar huis nemen. De waarde van dat product  is niet in euro’s uit te drukken, maar zorgt zeker wel  voor winst. De directie moet zorgen voor optimale productie:  veel voor weinig. En dat lukt vrij aardig in Wageningen. 

MI_Tiny van Boekel.jpg

Tiny van Boekel, Directeur Onderwijsinstituut
Wij werken met belastinggeld en de  maatschappij vraagt dat we daar op  een goede manier mee omgaan. Zowel  de studenten als de universiteit  zijn gebaat bij studeerbare programma’s,  waarbij in beperkte tijd zo veel  mogelijk uit een opleiding te halen is. Dat kan door bij  knelpuntvakken de volgorde van lessen logischer te roosteren  of door nog eens te kijken naar de didactiek. Je kunt  ook de stof minder moeilijk maken, maar dat is voor ons  uit den boze. Soms moeten er moeilijke keuzes gemaakt  worden, zoals stoppen met een kleine opleiding om meer  geld beschikbaar te maken voor opleidingen waar veel vraag  naar is. Blijkbaar is in Amsterdam de keuze niet gemaakt  in goede dialoog met medewerkers en studenten. In Wageningen  is de inspraak wel goed geregeld. Er is bijvoor- beeld nog steeds discussie over de toekomst van de communicatieopleiding.  Als dit een bedrijf was, was die opleiding  al afgeschaft, maar wij willen het blijven proberen. 

MI_Karel Brasser.jpg

Karel Brasser, Fractielid VeSte
Als de universiteit efficiënter kan  werken door bedrijfsmatiger te handelen,  dan is dat goed, mits het niet  ten koste gaat van de kwaliteit van  het onderwijs en onderzoek. Je moet bijvoorbeeld niet het niveau van de tentamens verlagen zodat er meer studenten snel kunnen afstuderen. De focus zou sowieso niet moeten liggen op  zo snel mogelijk afstuderen, maar op zo goed mogelijk afstuderen.  Kwaliteit staat voorop. De taak van universiteiten  is om mensen goed op te leiden, niet alleen zodat ze  baankansen hebben op korte termijn, maar ook om iets  te kunnen betekenen voor de maatschappij op de lange  termijn. 

MI_Romy.jpg

Romy Appelman, Oud-studentenraadslid
Wageningen Universiteit is het succesvolste  onderwijsbedrijf van Nederland. Nergens studeren studenten  zo binnen de lijntjes als hier. De kwaliteit  van het onderwijs is goed en de  band tussen de RvB en de studentenraad  ook. Geen Amsterdamse problemen dus. Maar er zit  ook een keerzijde aan die efficiëntie. Als het hoogste doel  is dat studenten binnen vijf jaar hun diploma halen, is er  dan nog wel ruimte voor een studentenraad, studentenvakbond  of universiteitsblad die kritisch zijn over het beleid  van de universiteit? En in hoeverre kunnen studenten  zich in die vijf jaar breed vormen?

Illustratie: Henk van Ruitenbeek


Re:ageer