Wetenschap - 1 februari 2001

Ir. Bernd van Houten, aio bij het laboratorium voor Microbiologie

Ir. Bernd van Houten, aio bij het laboratorium voor Microbiologie

'Als wetenschapper moet je je niet alleen maar blindstaren op je onderzoek'

Vrijheid en verdieping zijn twee aspecten die in het leven van ir. Bernd van Houten centraal staan en ook een prominente plaats vervullen in zijn werk. Vorig jaar werd hij als aio aangenomen bij het laboratorium voor Microbiologie om revolutionair onderzoek te doen naar de biologische zuivering door middel van sulfaatreducerende bacteri?n van afvalwater, verontreinigd met zware metalen. Maar hij is er nog niet overtuigd of hij langdurig wil duiken in troebel afvalwater of op de lange termijn de voorkeur geeft aan het zoute water van de Caribische Zee.

Kalm en bedachtzaam kijkt Van Houten voor zich uit, zittend aan een tafel in de lege kroegzaal van studentenvereniging Unitas. De milieutechnoloog is enthousiast over zijn werk als onderzoeker. "Het is veelzijdig. Je bent bezig met dingen die niemand nog heeft gedaan. Vaak lopen dingen niet zoals je gepland hebt en vind je resultaten die niet kloppen met gangbare theorie?n. Maar dit vind ik juist een uitdaging. Naast mijn onderzoek vind ik het onderwijskundige aspect zeer uniek. In het begin was ik heel huiverig. Ik moest studenten in een practicum begeleiden dat ik pas net zelf gehad had en waarvan ik de stof naar mijn gevoel nog niet volledig beheerste. Maar nu vind ik het zeer bevredigend en leuk om te zien dat mijn enthousiasme voor wetenschap overspringt op mijn studenten."

In het begin kwam Van Houten niet toe aan onderzoek doen. "Er waren veel overlegstructuren en van elke vergadering moest een rapport gemaakt worden voor de opdrachtgever. Aan de andere kant vond ik het wel nuttig, want al dat overleg zorgde ervoor dat je inzicht had in de wederzijdse belangen van de verschillende partijen. Zo kon je ook de belangen die verschillend waren leren begrijpen en accepteren."

In zijn aio-onderzoek bij microbiologie kan Van Houten nu aardig zijn ei kwijt. Hier doet hij onderzoek naar de biologische zuivering van afvalwater in een gasliftreactor bij een zinkfabriek in Noord-Brabant. In het afvalwater zit veel sulfaat en zink. "Vroeger werd het zink verwijderd door een neerslagreactie van calciumsulfaat. Een nadeel hiervan was dat het zink gestort moest worden. De provincie Noord-Brabant wil dat er niet meer gestort wordt, dus moest er een meer duurzame oplossing komen. Door middel van sulfaatreducerende bacteri?n kan het zink gescheiden worden en weer het productieproces worden ingevoerd. Helaas zijn er in het afvalwater nog meerdere bacteri?n die concurreren met de sulfaatreducerende bacteri?n om het substraat. Ik moet nu dus uitzoeken onder welke omstandigheden de sulfaatreducerende bacteri?n optimaal functioneren," legt Van Houten uit. "Het unieke aspect van het onderzoek is dat het een gesloten systeem moet opleveren: het zink uit het afvalwater dient weer het proces ingevoerd te worden. Daarnaast is de gaslifttechniek heel nieuw en is de reactor in Budel de enige in zijn soort die in de praktijk actief is," vertelt de aio met glinsters in de ogen.

Hoe enthousiast Van Houten ook is over het onderzoek, toch heeft hij zijn bedenkingen of hij dit type onderzoek zijn hele leven wil blijven doen. Met weemoed vertelt hij: "Ik mis de grote reactoren; bij microbiologie ben je toch veel op labniveau bezig. Daarnaast heb ik een grote liefde voor de natuur en het Caribische gebied. De mensen zijn er heel open en niet gehaast. Daarnaast is de onderwaternatuur buitengewoon fascinerend. Ik zou graag over een jaar of vier duikinstructeur worden en mensen laten zien hoe prachtig mooi de andere - onderwater - wereld er uitziet. Ze laten ervaren hoe mooi vrijheid is." Van Houten is van mening dat hij zich af en toe tegen zichzelf moet afzetten, tegen zijn gevoel voor beheersing, structuur en weloverwogenheid. "Af en toe moet je voor de harmonie in jezelf de controle loslaten en gewoon op een vliegtuig naar Mexico stappen, zoals ik al eerder deed."

Eva Boels,

Foto Guy Ackermans

Re:ageer