Wetenschap - 19 september 2002

Investering in landbouwonderzoek geeft hoog rendement

Investering in landbouwonderzoek geeft hoog rendement

Investeringen in landbouwkundig onderzoek zouden, als de markt goed zou werken, rendementen op kunnen leveren van tussen de veertig en zestig procent. Maar landbouwkundig onderzoek heeft ook te maken met politieke factoren.

Het is opmerkelijk dat niet meer ge?nvesteerd wordt in landbouwonderzoek, stelt promovendus dr Han Roseboom, die zelf werkt voor de International Service for National Agricultural Research (ISNAR), een internationale instelling ter ondersteuning van landbouwkundig onderzoek in ontwikkelingslanden. Hij schat dat onderzoeksprojecten in de landbouw gemiddeld een rendement opleveren van veertig tot zestig procent van de investering. Dat betekent dat er in het verleden sprake is geweest van onderinvestering: er had veel meer geld in landbouwonderzoek ge?nvesteerd kunnen worden zonder dat dat verliesgevend zou worden.

In zijn proefschrift schat Roseboom dat ontwikkelde landen begin jaren tachtig veertig procent meer hadden kunnen investeren in landbouwkundig onderzoek en ontwikkelingslanden zelfs 137% meer. Roseboom onderzocht de investeringen die overheden en het bedrijfsleven de afgelopen veertig jaar deden in landbouwonderzoek. Stegen publieke uitgaven aan landbouwonderzoek in de jaren zeventig in westerse landen nog met 2,7 procent, in de jaren tachtig was dat nog maar 1,7 procent. De groei zakte in ontwikkelingslanden van ruim zes naar minder dan vier procent.

De cijfers van Rosenboom gaan echter alleen op in een economisch model waarin aangenomen wordt dat besluiten genomen worden op basis van volledige informatie en iedereen streeft naar winstmaximalisatie. In werkelijkheid is dat niet zo. Onderzoeksprojecten worden zelden geselecteerd op basis van verwachte rendementen. Vaak spelen politieke overwegingen ook een rol. Ook zijn onderzoeksprojecten omgeven door een grote mate van onzekerheid en zijn dus ook de verwachte rendementen onzeker. Bovendien rendeert onderzoek vaak pas na een groot aantal jaren. Een politicus die volgend jaar herkozen wil worden is daarom geneigd te kiezen voor een project waarvan de baten direct zichtbaar zijn, ook al is het uiteindelijk rendement daarvan lager. | J.T.

Han Roseboom promoveerde op 10 september bij prof. Arie Kuyvenhoven, hoogleraar ontwikkelingseconomie bij Wageningen Universiteit.

Re:ageer