Wetenschap - 1 januari 1970

Internet, het digitale wilde westen

Internet, het digitale wilde westen

Internet, het digitale wilde westen

INTERNET Onlangs werd de extreme anti-abortussite The Nuremberg Files door de Amerikaanse rechter verboden. Een opzienbarende stap, want Internet is het digitale wilde westen, waar wetten dankzij de wereldwijde omvang van het computernetwerk nauwelijks gelden, zodat extreem rechtse en linkse politieke propaganda in al zijn walgelijke grandeur te zien is. Mogelijk nog opzienbarender was dat in reactie op het vonnis de linkse Internetactivist en cultuurcriticus Karin Spaink de volledige inhoud van The Nuremberg Files op haar eigen site zette. Inmiddels heeft ze, door de hitte van het debat, de mirror weggehaald, maar Spaink betoogt op haar site (www.xs4all.nl/ ~kspaink/nuremberg) nog steeds dat de vrijheid van meningsuiting op Internet een onaantastbaar goed is. Je ziet zo ook waar de bad guys zitten, denkt ze

BOEKEN Met cyberspace hebben we als het ware een nieuwe ruimte toegevoegd aan de arena voor het menselijk handelen. Ook in deze ruimte zullen ongelijke machtsverhoudingen en het nastreven van eigenbelang de menselijke betrekkingen ingrijpend beïnvloeden, schrijft Cees Hamelink in Digitaal fatsoen. Eigenlijk is een site niets anders dan een folder, maar door de mogelijkheid om in Amerika een site te verspreiden vanuit Finland of Timboektoe is het niet mogelijk om de makers van de site in Amerika te vervolgen

Er is nog geen digitaal fatsoen, want Internet lijkt op een digitaal wilde westen. Auteursrecht bestaat er niet, de privacy ligt constant onder vuur, bijvoorbeeld door sites als Amazon.com die alle bewegingen van klanten volgen en opslaan voor later gebruik, hacken is een populaire hobby, virussen creëren angst en onzekerheid. Maar bovenal is politieke controle onmogelijk. Een vergelijking met oorlogshaarden als de Balkan, Tsjetsjenië, Somalië, Sierra Leone en Eritrea lijkt op zijn plaats. Ook daar worden de universele mensenrechten met voeten getreden zonder dat de internationale gemeenschap er iets aan kan doen

Hamelink breekt in Digitaal fatsoen als echte Europeaan een lans voor digitale Verlichtingsidealen als vrijheid, gelijkheid en veiligheid. Internet is volgens hem een maatschappelijk, sociaal-ethisch probleem, dat alleen via een maatschappelijke dialoog kan worden beoordeeld, en niet vanuit persoonlijke, professionele of bedrijfsmatige visies. Maar juist de persoonlijke visie van iemand als Spaink laat tegelijkertijd de kracht en de zwakte van Internet zien. Internet is geen nationale staat met afgesloten grenzen en daarbinnen geldende wetten, maar is afhankelijk van de persoonlijke inzet van de cyberburger. Hamelink heeft met zijn pleidooi voor digitale Verlichtingsidealen op Internet geen hoge verwachtingen hiervan

Cees J. Hamelink, Digitaal fatsoen - Mensenrechten in cyberspace. Boom, 39,50 gulden, ISBN 9053524800

Een verse en jonge wethouder wil de uitgifte van paspoorten verbeteren met een ISO-certificering. Ambtenaren laten weten dat een en ander integraal afgewogen dient te worden, wat een eufemisme is voor vertraging, uitstel en afstel. De wethouder ontdekt al snel dat draagvlak in de organisatie en afstand tot die organisatie voor een bestuurder noodzakelijk zijn om door hem gewenste veranderingen door te voeren

Gerard Schouw, die samen met Pieter Tops het boek Stijlen van besturen schreef, laat aan de hand van zijn persoonlijke ervaringen als D66-wethouder in Dordrecht zien wat van een Nederlandse bestuurder wordt verwacht. Hij moet zich niet profileren als leider die streeft naar slagkracht en herkenbaarheid, maar als verbinder of ambassadeur die bestaande besluitvorming in goede banen leidt

Een Nederlandse bestuurder moet volgens Schouw en Tops altijd rekening houden met andere posities en bestuursstijlen. Aan de hand van grote voorbeelden uit de politiek als Ed. van Thijn, Gerrit Brokx (Een goede leider doet eigenlijk niets) en Hans Wiegel en enkele mindere goden geeft Stijlen van besturen een breed overzicht van de mogelijke bestuursstijlen. Met een stijlentest kan de bestuurder bepalen welke stijlen hem in zijn beslissingen sturen

Gerard Schouw & Pieter Tops, Stijlen van besturen. Atlas, 36,90 gulden, ISBN 9025423108

INTERNET De bestelling van de Lakenvelder die de redactie plaatste bij Rent-A-Cow (welcome.to/rent-a-cow) kan door de enorme drukte nog niet worden uitgevoerd. We houden u op de hoogte. M.W

Re:ageer