Wetenschap - 29 maart 2001

Intensieve samenwerking bevordert milieuvriendelijk boeren

Intensieve samenwerking bevordert milieuvriendelijk boeren

Intensieve samenwerking tussen boeren onderling en tussen de boeren en wetenschappers is de beste manier om de bedrijven milieuvriendelijker te maken. Die overtuiging heeft ir. Jasper Eshuis. Hij heeft samen met ir. Marian Stuiver en ir. Frank Verhoeven voor de leerstoelgroep Rurale sociologie onderzocht hoe boeren in de Friese milieuco?peraties Vel en Vanla denken over en omgaan met mest op hun bedrijf.

De boeren van de milieuco?peraties gaan zuinig om met stikstof. Het overschot hebben ze in vier jaar tijd teruggebracht van 345 kilo stikstof per hectare tot ongeveer 180. Hiermee voldoen ze aan de normen die gaan gelden voor 2003. Zij vinden goede drijfmest het allerbelangrijkste om de mineralenverliezen te verminderen. Deze zorgt voor een goede bodem, waardoor de benutting van mineralen omhoog gaat. Verder beperken ze hulpbronnen als kunstmest en krachtvoer zoveel mogelijk.

In 1998 zochten de boeren hulp van wetenschappers in Wageningen. Nu leren boeren en wetenschappers van elkaar. "Het is een hechte groep geworden die elkaar ook stimuleert", merkte Eshuis. Deze boeren zijn veel milieuvriendelijker dan de rest van Nederland, stelt hij.

'Gewone' boeren proberen in het project Praktijkcijfers met standaard bemestingsadviezen de milieunormen voor 2003 te halen, maar het lukt ze niet. De Friese milieuboeren zijn al veel verder. Zij vertrouwen meer op hun eigen kennis over de variatie in het bedrijf. Ook rijden ze de mest veel liever bovengronds uit in plaats van met de zodebemester. Deze zodebemester is bedoeld om de ammoniakuitstoot te verminderen, maar in hun ogen ondervindt de bodemstructuur en het bodemleven schade. Dit vermindert volgens hen de opbrengsten en vergroot de kans op mineralenverliezen. Het wetenschappelijk onderzoek op de bedrijven ondersteunt hen daarbij. De stikstofbenutting van zodebemester en bovengronds uitrijden is ongeveer gelijk. Dit in tegenstelling tot proefveldonderzoek, waarbij de zodebemester beter uit de bus komt. Dit toont het belang van onderzoek op systeemniveau aan, vindt Eshuis. | L.N.

Re:ageer