Wetenschap - 3 november 2011

'Inkomenssteun boeren liever helemáál afschaffen'

Nederlandse boeren krijgen gemiddeld 450 euro per hectare aan inkomenssteun. Dat gaat veranderen, als het aan Eurocommissaris Ciolos ligt. Hij wil de inkomenstoeslagen in de periode 2014-2020 terugbrengen met gemiddeld 8 procent. Doel: de inkomenssteun eerlijker verdelen over de lidstaten. Goed plan?

'De richting van de voorstellen van Ciolos is logisch', zegt LEI-medewerker Petra Berkhout. 'Nu nog worden de hectaretoeslagen voor de boeren gebaseerd op hun productie in 2000-2002. Dat kan op een gegeven moment niet meer. Einddoel van Ciolos is een volledige nivellering van de hectaretoeslagen, de zogeheten flat rate. Die zou bij het huidige budget uitkomen op zo'n 250 euro per hectare in 2027. Dat is ongunstig voor Nederland, maar gunstig voor bijvoorbeeld Roemeniƫ dat nu zo'n 125 euro per hectare krijgt.
Ik vind volledige nivellering van de landbouwsteun te ver gaan, want zo ontken je de grote verschillen in landbouwproductiviteit. Een hectare in Nederland of Frankrijk levert veel meer op dan een hectare in Litouwen of Portugal. In Nederland krijgen vooral de kalverhouders, de producenten van zetmeelaardappelen en intensieve melkveehouders een hoge hectaretoeslag. Dat hangt samen met oude regelingen. Die boeren moeten nu flink inleveren en ik snap dat belangenbehartiger LTO daar aandacht voor vraagt.
Niet alleen de hectaretoeslag daalt, maar de boeren kunnen ook nog eens 30 procent van die lagere hectaretoeslag kwijtraken als ze niet voldoen aan de Europese vergroeningseisen. Daarvoor moeten bijvoorbeeld akkerbouwers een bepaalde vruchtwisseling toepassen en land braak laten liggen. Dat is makkelijk verdiend in landen met veel marginale grond, maar een onlogische optie in een hoogproductief land als Nederland. Eigenlijk moet een landbouwbeleid geen geld uitgeven aan het braakleggen van grond, vind ik. Je kunt dat geld beter aan een ecologische hoofdstructuur besteden, want dat levert veel meer natuur op dan braakleggen.
Ik vind dat we de inkomenstoeslagen geleidelijk moeten afschaffen. Die zijn achterhaald en nivelleren is een overbodige tussenstap. De landbouw moet marktgedreven zijn, waarbij de EU moet zorgen voor stabiele markten en perspectief voor de boeren. Ze kan beter instrumenten ontwikkelen om de prijsschommelingen in de landbouw te temperen. Een fonds voor vergroening is ook prima, want natuur en landschap zijn publieke goederen en dan ontkom je niet aan publiek ingrijpen. Maar dat kun je beter aan de lidstaten overlaten dan aan de EU.'

Re:ageer