Student - 13 november 2014

Ingezonden: 'Bill Gates is te conservatief'

3

Als één van de lucky few mocht Erik-Jan van Oosten mee naar de opnames van College Tour met Bill Gates. Op de terugweg naar Wageningen schreef hij een recensie over de 'techno-utopische visie' van Gates.

'Als één van de lucky few mocht ik mee naar de collegetour met Bill Gates. Zijn werk voor de Gates Foundation was absoluut inspirerend en ik ben ervan overtuigd dat hij het beste op heeft met de wereld. Toch liep ik met een bang hart de zaal uit. Bill's visie op duurzaamheid en ontwikkeling zijn naar mijn mening op z'n best conservatief en op z'n slechtst ronduit gevaarlijk.

Technologie, innovatie en efficiëntie zijn de ultieme oplossingen om de wereld duurzaam te maken, vertelde hij. Met technologie kunnen we de wereld voeden, meer en goedkopere energie opwekken. Het antwoord is meer economie en handel, meer productie en welvaart, meer en slimmere computers die zich op meer manieren in ons leven gaan manifesteren en controleren.

Deze techno-utopishe visie druist in tegen wat we als Wageningse wetenschappers al lang weten: onze ecologische footprint moet krimpen, groei correleert sterk met degradatie van ecosystemen, efficiency moet gebalanceerd worden met veerkracht ter voorkoming van self-organized criticality, welvaart is niet hetzelfde als welzijn en oneindige groei op een eindige planeet is fysiek onmogelijk aangezien geen proces 100% efficiënt kan zijn. Bovendien: Historisch is er geen enkel voorbeeld te noemen van een maatschappij waarbij efficiëntie en innovatie tot duurzaamheid leidde. Op paaseiland was men vast erg efficiënt en innovatief in het gebruiken van alle stukken van de bomen die men omkapte. Een afname in energie-doorvoer met daarmee maatschappelijke complexiteit en/of een afname in populatie is noodzakelijk om binnen ecologische limieten te blijven.

Ik snap oprecht niet dat Bill, die in zijn werk dagelijks ziet hoe in Afrika de ecosysteemdiensten het massaal af laten weten om een leefbare omgeving te bieden aan haar inwoners, niet inziet dat economie een sub-systeem is van de ecologie. Zijn onbegrip voor het kantelpunt waarop we ons begeven kwam goed naar boven toen de werken van Thomas Piketty en Naomi Klein ter sprake kwamen. Hij ziet nog niet de ontwrichtende kracht van groei en de ecologische en sociale uitbuiting die daarmee samengaat.

Ik had gehoopt dat Bill hierin verder zou zijn en voor een duurzame, inclusieve, democratische en binnen ecologische limieten opererende samenleving zou pleiten. Hij zegt dat een mensenleven overal evenveel waard zou moeten zijn en ik steun hem van harte in het waarmaken van dat voornemen, maar accepteer alsjeblieft de ecologische, sociale en economische consequenties voor die leiden tot radicale verandering die bij zo'n strevenswaardig statement horen.

Erik-Jan van Oosten is student urban environmental management . Hij was een van 1600 studenten die bij de opnames van College Tour waren en Bill Gates mochten interviewen.

Re:acties 3

  • Anne

    @Erik-Jan,

    Wat ik wilde zeggen is dus dat het probleem niet zozeer ligt in de technologische ontwikkeling omdat deze ons ook goede dingen kan brengen - al zijn er ook vreselijke fouten gemaakt, waar we nu nog steeds last van hebben. Het grotere probleem is het functioneren van het economisch-sociale systeem, wat gespitst is op groei en meer consumptie. Wat ik je eigenlijk al zei.

    Dus, ik kan me gedeeltelijk wel vinden in de pleidooi voor technologische ontwikkeling van Bill Gates. Het is alleen zo jammer dat hij binnen een uur de kans niet heeft gekregen om meerdere aspecten van zijn pleidooi te belichten. Wie weet was je dan met een heel ander gevoel naar huis gegaan. Je vraag vind ik een hele goede, jammer dat je hem niet kon stellen. In ieder geval ga ik vanavond wel kijken, wie weet komen we nog in beeld!

    Reageer
    • Anne

      Kom zojuist dit Speld-artikel tegen, dit past wel mooi binnen de discussie ;)

      http://www.speld.nl/2014/11/14/tele2-komt-met-ambachtelijk-internet/

  • Charles O Mann

    Ik ben het toch niet helemaal, of eigenlijk helemaal niet met je eens. Bedenk wel dat Gates antwoordde op de vragen die gesteld werden vanuit het publiek en die juist gericht waren op wat de technologie gaat betekenen. Buiten het feit dat wij beiden een andere achtergrond hebben dan Gates en daarom met een andere bril naar de gang van zaken kijken leggen argumenten als 'we als Wageningense wetenschappers' en 'historisch gezien' weinig gewicht in de schaal. Je gaat er daarbij namelijk vanuit dat de Wageningse wetenschappers gelijk hebben en dat dit mutually exclusive is met de informatie die Gates gaf. Om Paaseiland nu te vergelijken met de ontwikkelingslanden vandaag de dag is belachelijk omdat deze situaties op geen enkele manier met elkaar te vergelijken zijn. De situatie is anders, er is kennis van buitenaf die bijdragen aan de ontwikkeling van een land.

    Om dan vervolgens te zeggen dat omdat hij bepaalde zaken niet besproken heeft hij er daarom tegen is vind ik wel heel erg kort door de bocht. Nu is innocent till proven guilty wellicht ook een beetje te veel van het goede als je kijkt naar in welke context het wordt geplaatst, maar ik denk dat jij ook een hele goede basis context mist. Er is zoveel meer besproken dan wat jij hier noemt wat wel invloed heeft op de waardering van de woorden en de context waarin het geplaatst wordt. Als je kijkt dat hij 40 miljard per jaar investeert in onderzoeken, kan ik me nauwelijks voorstellen dat hij alle projecten van binnen en van buiten kent.

    Dus nee, het is niet dat ik het per sé inhoudelijk met je oneens bent. De ecologische, sociale en economische consequenties zijn zeker belangrijk en wellicht niet zodanig besproken vanochtend dat zij een waarde kan worden gegeven in het debat. Maar ik vind bovenstaand stuk geen eer doen aan het plaatje dat geschetst is door Gates. Die toch een stuk geloofwaardiger en beter onderbouwd verhaal bracht dan je hier hebt neergezet. Maar ach, laat iedereen daar morgen zelf maar over oordelen.

    Reageer
    • Erik-Jan van Oosten

      Bedankt voor je uitgebreide reactie Charles!
      Je hebt gelijk door te stellen dat dit artikel niet representatief is voor de inhoud van de uitzending. Het grootste gedeelte ging inderdaad over technologie en zijn verleden. Dat lag overigens deels aan Bill zelf die weinig te melden had over Naomi Klein en Thomas Piketty. Mijn bezwaren gaan slechts over hoe hij de toekomst voor zich ziet en dat ik daardoor met een ongerust gevoel in de bus terug zat.
      Ik beschuldig Bill overigens nergens van. Hij mag absoluut gewoon denken wat hij wil en ik vind het fantastisch wat hij doet voor de Gates Foundation. Ik begrijp gewoon oprecht niet hoe zo'n slimme man die duidelijk zo begaan is met het lot van de wereld op haast dezelfde manier denkt over vooruitgang als de neo-classieke economen vanaf de jaren 80 dat doen.
      Paaseiland diende slechts als voorbeeld waarom duurzaamheid niet door slechts efficiëntie en innovatie tot stand kan komen. Voor een goede duiding van wat historische cases te maken hebben met duurzame ontwikkeling verwijs ik je graag door naar het slothoofdstuk van Jared Diamond's boek "Collapse".
      Ik kijk zelf ook uit naar het terugzien van de aflevering, ontzettend jammer dat ik niet meer aan de beurt kwam met mijn vraag, want dat had ons het antwoord gegeven: "Thanks, as a wageningen student I want to ask you a question about sustainabilty. You emphasize the role of efficiency and innovation. What else is needed for a sustainable society that operates within ecological limits?"

  • Anne

    Ik begrijp je bezorgdheid. Toch denk ik dat enige nuance hier wel op zijn plaats zou zijn. Sommige technologische ontwikkelingen zijn wel degelijk goed; denk bijvoorbeeld aan stroom opgewekt door zonnepanelen. Dit soort innovaties helpen zeker mee aan een duurzamere toekomst. Je kan moeilijk alle 'technologie' over één kam scheren en daarvan zeggen dat het slecht is. Het probleem is dat mensen er van uitgaan dat ze meer van iets kunnen consumeren omdat het duurzaam is en dan is het netto effect nog steeds 0.0.

    En je hebt ook zeker gelijk. Eeuwige groei is niet mogelijk; uiteindelijk zullen we moeten minderen met consumptie en moeten we andere manieren vinden om op een duurzamere manier te leven. Het stimuleren van wetenschappelijke innovaties om dit mogelijk te maken zie ik in ieder geval niet als een slechte ontwikkeling. Belangrijk is wel dat we kijken naar de gevolgen van een bepaalde innovatie. Niet alleen de biochemische gevolgen, maar ook zeker de socio-economische. Het is een lastige discussie: niks doen is ook gevaarlijk. We kunnen in ieder geval niet doorgaan zoals we nu leven en dat er iets moet veranderen is overduidelijk.

    Om je even een hart onder de riem te steken: Bill Gates heeft het grootste gedeelte van zijn carrière al achter de rug, nu wordt het tijd voor een nieuwe generatie: de onze! ;)

    Reageer
    • Erik-Jan van Oosten

      Bedankt voor je reactie Anne. Technologie is absoluut niet noodzakelijk goed of slecht: maar bovenal niet neutraal. Het was niet techniek waar Gates zijn hoop voor de toekomst in zag maar het proces van innovatie en efficiëntieverhoging. Wat je ook aanstipt is de link tussen consumptie en verduurzaming van productie wat een argument is dat ik nog niet aangehaald heb in het artikel. De Jevons paradox laat zien dat in een vrije markt de consumptie van een grondstof juist omhoog gaat wanneer innovaties efficiënter gebruik mogelijk maken.


Re:ageer