Wetenschap - 1 januari 1970

Ing. Bert Jansen, hoofd communicatie Omgevingswetenschappen en schrijver

Ing. Bert Jansen, hoofd communicatie Omgevingswetenschappen en schrijver

Ing. Bert Jansen, hoofd communicatie Omgevingswetenschappen en schrijver

van een reisroman

''Ik kan goed praten over dingen waar ik geen verstand van heb..''

Langs een glazen kolom stroomt een perpetuum mobilé van water dat aan een
ritje in de lift van Alterra-West een regenachtig effect geeft. Bert
Jansen, hoofd communicatie van de kenniseenheid Omgevingswetenschappen,
wijst op de wanden van de liftkoker die de liftgebruiker de indruk geven
door verschillende bodemlagen uit oude tijden te reizen. Meer dan een
indruk is het niet, want het is een geconstrueerde schacht, verklaart
Jansen. Maar wel leuk.

Bert Jansen studeerde Bosbouw in Velp en kwam halverwege de jaren tachtig
naar het Wageningse instituut De Dorschkamp, waar hij onderzoek deed naar
straatbomen.
,,Waaraan het ligt dat het zo vaak fout gaat met die bomen. Bijvoorbeeld
aan een te klein gat waarin ze worden geplant en aan het verdichten van de
grond door zandlagen en stenen. De gebroeders Copijn met hun boomchirurgie
hebben belangrijk werk verricht op het gebied van de bewustwording en
aandacht voor de bomen, maar hun methoden waren verkeerd. Het komt erop
neer, dat bomen een eigen afgrendelingsmechanisme hebben. Maar daar zaagde
Copijn dwars doorheem, waardoor een snelweg ontstond voor schimmels die de
bomen aantastten. Copijn hielp ze dus eigenlijk het graf in met zijn
stangen en ijzerwaren! Bij een mens geneest een wond, bij een boom niet.
Die heeft zijn eigen systeem: hij sluit van binnen de afgezaagde (gewonde)
plek af en groeit verder.''
Op De Dorschkamp kwam Bert Jansen in de werkgroep Publicatiebeleid van het
instituut en ontwierp een blad waarin het instituut beter op de kaart werd
gezet. ''We waren net begonnen opdrachten binnen te halen en moesten dus
laten weten wat we doen, wie we zijn, dat we de beste zijn en waar men ons
kan vinden. Ik werd gevraagd om leiding te geven aan de afdeling
Publicatie/Communicatiebeleid. Ik zei 'nee' want ik vond onderzoek veel
leuker. 'Kan ik vijftig procent onderzoek blijven doen?' vroeg ik. Maar dat
was onbespreekbaar. Toen ben ik in het diepe gesprongen. Ik dacht: 'Nu ga
ik iets doen zonder opleiding en ervaring!' Ondertussen doe ik het nu
vijftien jaar en heb er geen moment spijt van gehad. Het blad, getiteld
Boomblad, inmiddels uit naam van Alterra, beleeft dus ook de vijftiende
jaargang. Je laat wel wat achter, want als je zo'n keus hebt gemaakt kan je
niet meer terug. Maar het wordt steeds leuker. Vroeger had je één
instituut: 'Bos en Natuur', heel makkelijk. Nu, met de combinatie van
instituten en de universiteit in vijf kenniseenheden, is het heel
ingewikkeld. Iedere kenniseenheid is anders georganiseerd. Het Bestuur
presenteert de vijf eenheden als WUR naar buiten. Wat de universiteit
betreft, gebeurt de communicatie deels centraal, deels bij de
kenniseenheden, zodat op zes plekken verschillend communicatiebeleid wordt
gemaakt. Het maakt één en ander wel interessanter maar niet duidelijker
voor de buitenwereld.''
Kritisch vervolgt Jansen: ,,Als je iets gedaan wilt hebben, moet je er géén
managers bij betrekken. We hebben hier in Wageningen veel te veel managers,
die coördineren, sturen, begeleiden, werkgroepen, focusgroepen,
stuurgroepen - vréselijk woord! - oprichten, en veel te weinig mensen die
achter hun bureau gaan zitten en zorgen dat er iets 'af' komt in plaats van
te zeggen dat 'het' moet gebeuren!''
Jansens' belangrijkste werk bestaat uit het zorgen dat Alterra's naam en
kwaliteit bekend zijn bij potentiële doelgroepen. ''Dat zijn
'beleidsbeïnvloeders' zoals Natuur- en Milieu-organisaties, boeren,
recreanten (ANWB), Staatsbosbeheer, iedereen die iets wil met De Groene
Ruimte.''
Bert Jansen ziet er nog altijd een beetje uit als de hippy die hij in de
jaren zeventig was en maandenlang door India zwierf met tien gulden per dag
op zak en een vliegticket in zijn
backpack. Hij heeft er een 'reisroman' over geschreven, negentig procent
autobiografisch. Het boek, (‘Han & Eva - een Indiaas liefdesverhaal’, zie:
www.gopher.nl) is geënt op een boek van Heere Heeresma’s 'Han de Wit gaat
in ontwikkelingshulp.' Jansen beschrijft op spannende manier zijn reizen
door India.
,,Destijds had ik veel tijd en weinig geld. India is een fantastisch,
enorm groot land. Ach, je loopt er wel eens een voedselvergiftiging op. Heb
er twee dagen in een ziekenhuis gelegen, wel met Engelse artsen, maar waar
je per onderzoekje vier gulden moest betalen, een kapitaal voor de
bevolking daar.''
In het drukke Bombay zag hij hoe iedereen een stervende man op straat
negeerde. ,,Hier wil ik niet blijven,'' dacht ik. Ik ging direct door naar
Goa, het bekende hippystrand. Ze zijn er nog steeds, maar nu als vijftig-
en zestigjarigen!''

Lydia Wubbenhorst

Fotobijschrift:
Bert Jansen: ,, Wageningen heeft veel te veel managers en veel te weinig
mensen die zorgen dat er iets 'af' komt’’ | Foto Guy Ackermans

Re:ageer