Wetenschap - 1 januari 1970

In prostaat van anabolenstieren zaten gaatjes

Als de hormoonmaffia koeien clandestien opvoert, wordt hun gezondheid er niet beter op. Dat blijkt uit een onderzoek van dr Maria Groot van Rikilt. De patholoog beschreef in een vakblad wat de illegale groeibevorderaar boldenon had aangericht in drie dozijn kalveren en een volwassen stier.

Boldenon ontstaat als chemici een paar atomen veranderen in het molecuul van het mannelijke geslachtshormoon testosteron. Het is een anabole steroïde die vooral in het veterinaire circuit populair is, maar die Brussel, net als alle andere farmacologische groeibevorderaars, heeft verboden. Het belangrijkste motief voor het verbod was de angst dat residuen van de stoffen op het bord van de consument zouden komen. De criminelen die de door Groot onderzochte dieren met het hormoon hadden behandeld, hebben zich van dat verbod echter niets aangetrokken.
Hoe het hormoon is toegediend bij de dieren die Groot onderzocht, weet ze niet. ,,Je kunt boldenon injecteren, je kunt het met een oplosmiddel via de huid toedienen en in een andere vorm door het voer mengen.’’ Ook weet ze niet hoeveel hormoon de dieren hebben gekregen of hoelang. Ondanks die onduidelijkheden is Groots studie bijzonder, want naar de bijwerkingen van boldenon is nog weinig onderzoek gedaan. ,,Dit is in ieder geval de eerste studie over de effecten bij runderen’’, aldus de onderzoeker.
Aan de buitenkant van de kalveren was niet zoveel te zien, maar de stier was ‘erg bevleesd’, aldus de onderzoeker. En hij had een opvallend slecht humeur. De opsporingsambtenaren hadden hem in de veewagen dood moeten schieten, omdat ze hem er niet anders uit hadden kunnen krijgen. ,,Of dat door de boldenon komt weet ik niet’’, zegt Groot. ,,Stieren zijn wel vaker niet te hanteren’’.
Sectie toonde aan dat allereerst de geslachtsorganen van de dieren hadden geleden. In de testikels waren de stamcellen die sperma aanmaken aangetast. Bij de volwassen stier was de schade zo groot dat hij geen zaadcellen meer kon aanmaken.
In de prostaat van de stieren waren verder cystes ontstaan doordat de buisjes die prostaatslijm afvoeren, verstopt waren geraakt. De prostaat had daardoor een gaatjesstructuur gekregen. ,,Cystes zien we vaker bij dieren die androgenen of hormooncombinaties hebben gekregen’’, aldus Groot.
Tenslotte was de lever van de dieren beschadigd. ,,Toxische hepatitis’’, concludeert Groot. ,,Leverontsteking door blootstelling aan giftige stoffen.’’ Op plekken waren ontstekingen ontstaan, en er waren nieuwe kanaaltjes ontstaan die gal afvoerden, misschien omdat ontstekingen de oude galgangen hadden afgesloten.
Al met al maakten de dieren ‘klinisch geen zieke indruk’. Pas bij de sectie bleek wat het schadelijke effect van de anabolen was geweest. | W.K.

Re:ageer