Wetenschap - 1 januari 1970

In het omicstijdperk smaakt de tomaat beter dan ooit

In het omicstijdperk smaakt de tomaat beter dan ooit

In het omicstijdperk smaakt de tomaat beter dan ooit


We leven in het tijdperk van de omics. Het regent omics. Je hebt al
genomics, proteomics, en transcriptomics, en onderzoekers beginnen nu ook
al te praten al over lipideomics en peptideomics. Het wordt zelfs prof.
Raoul Bino, de nieuwe hoogleraar Metabolomica van planten, een beetje
teveel. Laten we het houden bij genomics, proteomics en metabolomics ,
suggereert hij in zijn inaugurele rede.

In zijn rede legt Bino uit dat zijn vakgebied neerkomt op het grootschalig
in kaart brengen van de stoffen die planten vormen. Zoals de genomics het
aanmaken van eiwitten door complete genomen in kaart brengt, doet de
metabolomics dat met de complexe stoffen die de plant maakt uit simpele.
Een probleem dat onderzoekers daarbij parten speelt is dat nog maar een
fractie van alle stoffen die planten maken bekend is welk gen het maakt,
hoe de syntheseroute loopt en wat het precies doet. Toch is het aantal
uitgangsstoffen, op basis waarvan planten stoffen synthetiseren, beperkt.
Het zijn er zo’n honderd, en door die als legosteentjes aan elkaar te
zetten maakt de gemiddelde plant daar zo’n drieduizend verschillende
stoffen van. Alles bij elkaar kunnen planten honderdduizend verschillende
stoffen maken.
Om die leemten in de kennis op te heffen, moeten onderzoekers eerst alle
stoffen in kaart brengen die een plant kan maken. Voor de tomaat gebeurt
dat nu in het project van aio Sofia Moco en dr Jacques Vervoort. Zo’n
bibliotheek van tomaatmetabolieten is niet alleen belangrijk voor de
ontwikkeling van de metabolomics, zegt Bino. Hij kan ook commercieel zijn
vruchten afwerpen.
Met kennis over metabolomics kunnen veredelaars sneller planten met
gewenste eigenschappen kweken, vindt Bino. Uit Amerikaans onderzoek is
bijvoorbeeld gebleken dat de smaak van tomaten wordt veroorzaakt door
zestien vluchtige stoffen. Kennis over wanneer de tomaat die stoffen
aanmaakt resulteert misschien in een product dat beter smaakt. Een andere
mogelijkheid is een gezonder tomaat. Aio’s werken binnen de kenniseenheid
Plant nu aan tomaten met meer foliumzuur of meer flavonoïden.
Andersom kan natuurlijk ook, zegt Bino: de metabolomics gebruiken om
tomaten ongewenste stoffen juist niet te laten aanmaken. Hij denkt daarbij
onder meer aan producten voor mensen met een voedselallergie.
Bino blijft verbonden aan Plant Research International, waar hij werkt als
manager binnen de Business Unit Bioscience. | W.K.

Re:ageer